Konu: Kötüyü Beklemek İyi Değil

Eskilerden kalan tavsiyeyi test eden psikologlar, herhangi bir olayda olabileceklerin en kötüsünü düşünen insanların hayal kırıklığıyla karşılaştıklarında kendilerini daha iyi hissetmediklerini söylüyor.

Çoğu insan, bir yarışta ya da bir sınavda olabileceklerin en kötüsünü düşünmenin olayın sonunda yaşayacakları hayal kırıklığının dozunu düşürdüğünü düşünür. Fakat bilime göre bu fikir nadiren gerçeğe dönüşüyor.

ABD'deki Seattle Pasifik Üniversitesi'nden Margaret Marshall ve Washington Üniversitesi'nden Jonathan Brown bu olguyu araştırmalarına konu etti.

Kelime soruldu

İkili, 80 tane üniversite öğrencisinden verdikleri testi doldurmalarını ve test sonucundaki beklentilerini çok parlak ya da çok kötü olarak değerlendirmelerini istedi.

Bilgisayarda ortalama zorlukta bir kelime oyununu yapması istenen öğrenciler, kendilerine daha sonra verilecek oyunda ne kadar başarılı olabileceklerini puanladı.

Ekip, öğrencilerin yarısına birkaç dakika önce yaptıkları oyuna göre daha kolay bir kelime verirken, diğer yarısına ise daha zor oyunlar verdi.

Duygular abartılıyor

Öğrencilerin performansı beklentilerinden ya iyi ya da kötü olacaktı. Öğrenciler daha sonra da ne kadar hayal kırıklığına uğradıkları ya da utandıkları gibi duygusal reaksiyonlarını ölçen bir anket doldurdu.

Araştırma sonucunda, kötü beklentileri olan öğrencilerin işi eline yüzüne bulaştırdıklarında, iyi beklentileri olan öğrencilere göre daha kötü hissettikleri görüldü.

Uzmanlara göre, başarısızlık durumunda kötü beklentileri olan insanlar, beceriksiz olma durumunda kötü duygularını çok daha fazla abartıyor.

New York, Ithaca'daki Cornell Üniversitesi'nde iyimserlik ve karamsarlık üzerine çalışan Thomas Gilovich de eski tavsiyenin 'çalışmadığına' katılıyor: "Sadece kendinizi daha sefil bir hale düşürüyorsunuz."

Hayata bakış önemli

Çalışmaya göre, bir insanın başarısızlık ya da hayal kırıklığına karşı aldığı tavır, tamamen hayata bakış açısıyla belirleniyor.

Araştırmacılar, başarı beklentisi içinde olanların daha aydınlık bir tutuma sahip olduğunu belirtiyor. Eğer hedeflerinin biraz gerisine düşerlerse, olaya iyi tarafından bakıyor ve daha iyiyi yapabileceklerini düşünüyorlar.

Hayata pembe gözlüklerle bakmayı tercih eden bu insanlar ayrıca, kötü performanslarının sorumluluğunu da reddetme eğilimi gösteriyor.

İkinci bir çalışma

Marshall ve Brown bu durumu ikinci bir çalışmayla gösteriyor. Bu ankette öğrencilere bir de, yapılan testin yeteneklerini gösterip göstermediği soruluyor. Pembe gözlüklülerden testi kötü bitirenler, görstermediğini düşünüyor.

Tam tersine, beklentileri daha düşük olan insanlar hayata daha karamsar bakıyor ve hayal kırıklıklarına karşı daha narin oluyor. Beklentileri gerçekleşmezse, bunu kendilerine mal ediyor ve ilk olarak kendilerini suçluyorlar.

"Başarısızlık kötü değil"

Brown, "bir insan için, doğal davranışlarını değiştirmeye, olumlulaştırmaya çalışarak hissedeceği darbenin şiddetini azaltmaya çalışmak çok zor olabilir" diyor.

Önceki çalışmalarına dayanarak, aksiliklerden kurtulmanın en iyi yolunun önemsiz olduğunu farz etmek olduğunu söyleyen Brown, "insanların, başarısızlığın kötü olmadığını kabul etmeye ihtiyacı var" önerisini yapıyor.

En iyi en kötü olabiliyor

Ama bazen olmsuz düşünmek insanların yararına da çalışabiliyor. Örneğin topluluğa karşı konuşma öncesinde olumsuz düşünme, endişeli insanları çalışmaya motive ediyor ve kasveti engelliyor. Psikologlar bu tür insanlara 'defansif iyimserler' diyor.

"Tersine, iyimser düşünmenin zararlı olabileceği durumlar da mevcut" diyor Massachusetts'deki Wellesley Üniversitesi'nde hedeflere ulaşmada psikolojik taktiklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapan Julie Norem.

Örneğin işyerinde başarısızlıklarını sürekli olarak gözardı edenler, olaya daha geniş bir pencereden bakma alışkanlıklarını yitiriyor ve hiç beklemedikleri bir anda işten atılabiliyor.

Tavsiye yok!

Tüm bu araştırmanın sonucunda maalesef, kötüyü beklemek ya da beklememek konusunda herhangi bir tavsiye ortaya çıkmıyor. Norem, "bu araştırma, kocaman bir bulmacanın küçücük bir parçası" diyor.

kaynak