Konu: Ölüm ve Kayıp

Sevilen birinin ölümü, insanın yaşamındaki en sarsıcı olay olabilir. Çok çeşitli duygular yaşanabilir; üzüntü, öfke, huzursuzluk, suçluluk ve umutsuzluk gibi. Uyku düzeni ve iştah alışkanlıkları bozulabilir, fiziksel rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Tüm bunlar yasta olmanın getirdiği normal şeylerdir ve bu duygular zamanla azalıp artabilir.

Yas tutmanın doğru ya da yanlış yolu yoktur. Herkes üzüntüsünü dini, kültürel, toplumsal ve kişisel inançlarına göre ve bir miktarda da ölen kişiyle arasındaki ilişkiye göre yaşar.

Ölüm acısının tipik olarak görülen dört temel aşaması vardır:

*
Uyuşma ve şok -genellikle ilk zamanlarda görülür ve kısa sürer. Genellikle insanların cenaze ve hazırlıkları süresince iş görebilmelerine yardımcı olur.
*
Ayrılık hissi -Kayıp hissi ve sevilen kişiye duyulan özlem ortaya çıkar.
*
Düzensizlik -Yapılan işe yoğunlaşamama, aklını toplayamama ve huzursuzluk görülür.
*
Toparlanma -Yas döneminin sonlarına doğru, sevilen kişi olmadan yaşama uyum sağlamaya başlanması.

Kaybınızı anlayan kişilerle bir arada olmak çok önemlidir. Bunlar arkadaşlar, aile, terapistler ve destek grupları olabilir. Yas dönemini atlatmak uzun süre alabilir; bu yüzden kendinize yas tutabilmek için zaman vermelisiniz.

Kendime Nasıl Yardımcı Olabilirim?

*
Bir günlük tutun; duygu ve düşüncelerin yazılması bazen yararlı olabilir.
*
Ölüm ve kayıp üzerine kitaplar okuyun. Başkalarının benzer deneyimlerini okumak bazen çok yararlı olabilir.
*
Rahatlatıcı bir etkinlik yapın. Başlarda normal günlük düzene dönebilmek için, uyum ve sükunet sağlayabilmek ardımcı olabilir.
*
Eğer öyle yapmak istiyorsanız, ölen kişi hakkında konuşun. Acı verse bile belirli anılardan söz etmek iyi gelebilir.
*
Eğer yararlı olacağına inanıyorsanız, destek gruplarına katılın. Çoğu kişi destek gruplarında kendi hüzünlerini paylaşmanın yararlı olduğunu düşünür.

Ne zaman yardım almalı?

*
Eğer yas tutma isteği bir yıldan fazladır sürüyorsa.
*
Eğer kiloda aşırı bir değişiklik (artma ya da azalma) olduysa.
*
Eğer intihar düşüncesi tekrar ediyorsa.
*
Eğer uyku zorluğu sürüyorsa.
*
Eğer duygusal huzursuzluk fazla uzun sürdüyse.

Uzmanlarla olan bağlantınızı koparmayın. Kendinize bakmanız gerektiğini unutmayın. Eğer aşırı üzüntü duyuyorsanız, iyileşmeyeceğinizi düşünüyorsanız veya kendinize zarar vermeyi aklınızdan geçiriyorsanız hemen onlarla temasa geçin.

Ne tür bir yardım sunulabilir?

Ölüm acısı duyanlar için destek grupları. Bu tür destek gruplarında sevilen birinin kaybından sonra duyulan acılar, korkular ve diğer duygular konuşulur. Bu gruplarda diğerlerinin deneyimlerinden yararlanılabilir ve özellikle çocuklar ve ergenler için çok yardımcı olabilir.

Aile terapisi. "Aile" birçok kişiye birçok farklı şey ifade edebilir. Sizinle akrabalık bağı olan kişiler ya da hayatınızda çok önemli yerleri olan kişiler aile sayılabilir. Bir kaybın olması, ailede birçok kişiyi etkileyebilir. Aile terapistleri, kaybın aile bireyleri üzerindeki etkisi hakkında eğitim görürler ve size yas döneminizde yardımcı olabilirler.

Kitaplar ve dergiler. Sevdiklerini kaybedenler için birçok kitap vardır. Yasta olan birçok kişi, özellikle sevdiklerini kaybedenler tarafından yazılan bu kitapları yararlı bulmaktadır.

kaynak