ALBERT EINSTEIN
ROLATIVE (İZAFİYET) TEORiSi
fizik derslerinde EINSTEIN'in Rolative(izafiyet) teorisini Bir turlu anlayamamisizdir.Icimizde hep "Yaw bu adam neyi bulmus,bu kadar buyutulecek ne var" dedigimizi halen duyar gibiyim.Simdi ben size bu teoriyi basite indirgenmis orneklerle anlatmaya calisacagim.
Neyse,simdi bir ucakla saatte 800 km hizla uctugunuzu dusunun.baska bir ucakta size dogru yine 800 km hizla yaklasmakta olsun.Sizce ne kadar zaman icinde birbrinize yaklasirsiniz?Diger bir deyimle rolatif hiziniz nedir?Mantiginiza gorecevap 1600 dur
Simdide bir uzay gemisinde,isik hizinin 4 te 3 u kadar bir hizla uzak bir yildiza seyehat ettiginizi dusunun.Sizce bu yildizdan isik size ne kadar hizla geliyor?Yine mantiginiz size 4 te 3 isik hiziyla geldigini soyler,fakat olcecek olursaniz,size o uzak yildizdan gelen isik,yine saatte 300.000 km dir.Buna gore isik hizi,kaynagi ve yonu ne olursa olsun degismaz.Buda seyehat hizi arttikca zamanin gecisinin yavasladigini aciklar.
Bu uzay gemisinde dunyaya donusunuzde,hiziniz isik hizina yaklastikca,uzay geminizde saatainiz sadece birkac ayin gectigini gosterdigi halde,dunya zamani ile yillarin gectigini gorursunuz.Cocuklarinizdan da genc dunyaya donersiniz.
Simdi size rolative teorisinin insanliga neler kazandirdigini yuzeysel olarak anlatmaya calisacagim.
Bu gorusun ozelligi 4 boyutlu olmasidir.Bu 4.boyut zaman boyutudur(EinsTein bu boyuta uzay-zaman boy. adini vermistir).Uzay-zaman boyutu,cekim kuvvetiyle ilgili teorileri degistirdi.Bu teori,yercekiminin okullarda ogrendigimiz gibi iki madde arasinda cekim kuvveti oldugu inancini yikti.Yercekimi yeni kesfedile 4.boyutun uzay zamani ile mekan-zaman bo- tutunun kavrami icindedir.Tabii siz bu sekilde an- lamadiniz.Size basit bir ornekle yardimci olayim.
Yatay kaucuk bir yatak dusunun.Yatagin uzerine degisik agirliklarda ve boyutlarda toplar koyun.Toplar buyukluk ve agirliklarina gore kaucuk yataga gomuleceklerdir.Yatagin kenarindan kucuk bir top yuvarlayin.Top diger tolara dogru cekilecektir. Iste bu cekim rolative teorisinin temelidir.Madde, uzay zamani kaymasina neden olur,uzay zamani da maddenin hareketini tayin eder.
Genellikle uzay zamani duzdur,fakat buyuk kutlele re yaklastikca egim kazanir.Bu egim,sadece kucuk kutlelerin hareketini etkilemekle kalmaz zamana da etki eder.Diger bir deyimle cekim kuvvetti zamani yavaslatir.Bir ornek daha:
Tamamiyla birbirine es ayarlanmis cok hassas iki saat alin.Birini,cok yuksek bir binanin en alt katina,digerini en ust katina koyun.Ust kattaki saatin biraz yavasladigini goreceksiniz.Cunku,ust kattaki uzay zamani,cekimden dolayi daha egimlidir.


LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı Yaparak Cevapla


