Konu: İlk Kadin Havva DeĞİldİ ....

Belgin Ertürk



Bilinen en eski Lilth efsanesi Ben Sira Alfabesi denilen yazı türüyle yazılmıştır ve burada Adem'in ilk eşinin yani Lilith'in öyküsü yazılıdır. 8. ve 10. yüzyıllar arasına ait yazılı kaynaklara rastlansa da, asıl öykünün ya da daha uygunu efsanenin ne zamandan beri anlatıla geldiğini anlamak veya öğrenmek mümkün değil.

Zohar yani Musevi Kabbalası'nın yorumlarında Lilith ile ilgili muhtemelen daha eskilere yönelik göndermeler vardır. Buna karşın yeterince araştır- ma-nın yapıldığı da söylenemez hatta kasten yapılmadığı söylenilebilir. Peki neden? İsterseniz efsaneye bir göz atalım:

''Tanrı Adem'i yarattıktan sonra onun yalnız olduğunu gördü ve adamın yalnız olmasının iyi olmadığına karar verdi. Tanrı Adem için topraktan bir kadın yarattı ve ona Lilith adını verdi, ama Adem ve Lilith kavga etmeye başladılar. Lilith Adem'le yatmak istemiyor, birleştiklerinde hep üstüne çıkmasına karşı çıkıyor ve kendisinin de Adem gibi topraktan yaratıldığını yani eşit olduklarını söylüyordu. Anlaşmazlık sürdü gitti, ta ki Lilith Tanrı'nın kutsal isimlerinden birini kullanıp göğe uçuncaya kadar. Adem Tanrı'ya dua etti ve kadının kendisini terk ettiğini söyledi. Tanrı üç meleği görevlendirerek Lilith'i geri getirmelerini geri dönmezse hergün yüz çocuğunun öleceğini söylemelerini emretti. Ama Lilith geri dönmek istemedi. Tanrının adına yemin ederek meleklere onların adı ya da şekilleri yazılı muskaları taşıyan çocuklar koruya- cağını söyledi.O günden beri Lilith meleklerin isimlerini gördüğünde yeminini hatırlar ve küçük çocukları korur.

Efsanenin bir diğer versiyonu ise şöyle;

Tanrı Adem adını vediği ilk insana yaşayan her canlının adını öğretir, ve dişi, erkek olarak iki cins olduklarını gösterir. Adem birer çift olan canlıların birbirlerine duyduğu aşkı kıskanmaya başlar ve Tanrı'ya bu haksızlığı gidermesi için yalvarır. Tanrı ilk kadın Lilith'i yaratır. Onu da Adem gibi oluşturur ama bu kez saf toprak yerine Adem'de arta kalan tortuları kullanmıştır. Adem ile Lilith hiç bir zaman barış içinde olmamıştır. Adem ne zaman Lilith'le yatmak istese reddedilmiştir. Çünkü Lilith yere uzanmak istemez ve ''Niçin seninle yatmalıyım? Ben de topraktan yaratıldım ve seninle eşitim'' der. Adem ona zor kullanınca da öfkeyle karşı koyar veTanrının adını kullanarak göğe yükselip onu terkeder. Melekler Lilith'e gecikmeden Adem'e geri dönmesini söylerler. Lilith ise;''Tanrı beni yeni doğmuş çocuklara yaşam vermekle görevlendirdi. Yemin ederim onları esirgeceğim''der. Lilith'in sözü kabul edilir.

Öyle ya da böyle efsanelerde bile kadın ile erkek arasında yaratılıştan beri süregelen bir çatışmanın varlığı yadsınamaz. Belli ki itaatkar ve uyumlu kadın Havva yaratılınca asi ve sözünü esirgemeyen Lilith'i unutturmanın faydası farkedilip, zaman içinde efsaneler buna göre düzenlenmiş (!)

Eee; etkileri hala sürdüğüne göre amaçlarına ulaştıkları söylenebilir. Öyle değil mi?

Endonezya aslında çok ilginç bir konuya değinmiş...Zaten Lilith adına özellikle White Wolf'un çıkardığı masaüstü rpg oyunları oynayan arkadaşlar sabun köpüğü kıvamında olsa da bir kulak aşinalığına sahiptirler..
Endonezya'nın da açıkladığı gibi Ben Sira kitabında Lilith efsanesi bulunur...ama bu efsane bundan çok geçmişlere Sümer Rüzgar Tanrıçası Lilutu'dan Babillerin demonolojisine kadar uzanır...Yahudi mitolojisinde Lilith dişi bir şeytandır...Adem'in egemenliğini reddeden Lilith Tanrı'nın söylenmemesi gereken adını söyleyerek dışlanmışların arasına girer...Çevresindeki cinler ve cinlerin kralı Şamuel(Şeytan)la ilişkiye girip onlardan çocuk doğurur.Bu arada cennette yalnız kalan Adem, Tanrıya dua ederek Lilith'i geri ister. Tanrı, Sanvai, Sansanvai ve Semangelof isimli üç meleği geri çağırmak üzere Lilith'e gönderir. Meleklere, dönmediği takdirde her gün yüz çocuğunun öldürüleceğini emreder. Ama, o kesinlikle dönmeyeceğini bildirir. Ve tehdit yerine getirilir...
Lilith, duyduğu acıyla bundan sonra, bütün hamile ve doğum yapmış kadınların, bebeklerin baş düşmanı olmaya yemin eder. Erkek çocukların doğduktan sonra ilk sekiz gün, kız çocukların ise ilk yirmi gün içinde canını alacaktır. Sadece yakınlarında bu üç meleğin ismi ya da şekli bulunanlara dokunulmayacaktır. Lilith artık kötüler tarafına geçmiştir.
Bunun üzerine Tanrı Adem'in kaburga kemiğinden Havva'yı yaratır. Bu yeni kadın, Adem'den bir parça olduğu için, ona karşı çıkmayacaktır...Babiller de Lilith geceleri baykuş kılığında dolaşan bir canavardır...Avlanmak için hamile kadınları ve yeni doğan çocukları arar...Lilith efsanesi bu haliyle ilk vampir efsanelerinin de kaynak noktasını oluşturur.Mezopotamya'dan,Akdeniz,Mısır,Yunan uygarlıklarına kadar ulaşır,örneğin Lilith efsanesi eski Yunan'da
Lamiae adıyla Zeus'un aşığı olarak geçmiş ve yunanlılar geceleri kanlarını içip,çocuklarını yiyen Lamiae'den yüzyıllarca
korku ile sözetmişlerdir...Günümüzde ise daha çok batı toplumunda ideal kadın olarak gösterilen Havva gibi olmak istemeyen feministler tarafından bir simge olarak kabul edilir,bu isimle dergiler çıkmış,sadece kadın sanatçıların katıldığı Lilith adını taşıyan festivaller bile düzenlenmiştir...Bu işi ileriye götürüp kızlarının ismini Lilith koyan feministler bile vardır...

Tevrat/Isaiah-İşaya 34:14
"Vahşi kediler orada çakallar ile buluşacak, keçi-şeytanlar orada birbirlerini çağıracak; Lilith orada rahat edecek ve dinleneceği yeri bulacak. Orada baykuş yuva yapacak ve yumurtalarından kendi gölgesinde yavrular çıkacak. Ve kiteler eşleriyle orada toplanacaklar."
Not: Baykuş Lilith efsanesinde kutsaldır, bir rölyefte Lilith yanında baykuşlar, arkasında ise çöl aslanlarıyla görülür, iki elinde ise Mısır´ın ölümsüzlük simgesi olan Ankh´ın Sümer versiyonlarını tutmaktadır. Kite leş yiyici kuş anlamındadır, akbaba olabilir

Lilith ve Ölü Deniz Yazmaları
Aslında İşaya Ayeti temel olarak yeterlidir ama iki ilginç yön var; Görülür ki, İşaya 34/14´de çöl hayvanları şeytansı varlıklar olarak tanımlanırlar. ikincisi Garcia Martinez´in

Ölü Deniz Yazmaları Tefsiri´ne göre Lilith çoğul bir sözcüktür. Yani Yazmalar´da Lilith çoğul anlamdadır, bir değil, birkaç demonik varlığı simgeleyerek, Tevrat´ı destekler. Tefsir şöyledir; "En büyüğün parlaklığını, ihtişamını ilan ederim; onun emriyle korkunç ve kötü tüm ruhlar, yok edici melekler, yurtsuz ruhlar, cinler, Lilith´ler, baykuşlar ve çakallar bilginin ruhunun bir vuruşuyla küle dönüşsünler..."

Aleister Crowley´in "De Arte Magica"sından (Bölüm XIII)
"İbraniler arasında Kabbala kökenli öğretilerde Zraa veya Semen´in yaratıcı gücünün doğal olarak gelişemeyeceği belirtilir. Anlatılara göre, Havva yaratılmadan önce Adem´in rüyaları Lilith´i yaratmıştır; Lilith dişi bir cindir ve kötü ırklarla mensuptur. Aslında Lilith dinsel dogmaları simgeler. Burada anlatılmak istenen evlilikle ilgili sınırlamalardır. Kutsal bir akit istenir ama törende önce yıkanılacak ve dua edilecektir. Tüm şehvani düşünceler zapt edilmelidir. Amaç sadece ve saf olarak yeni bir canlıyı yaratmak yani döllenmek için olmaladır. Tanrı´nın kutsaması cidden estinmeli ve çocuk onun korumasına verilmelidir. Öte yandan bu kurama göre Aşk Anlaşması´nın nedeni Eter veya Akaşa´da yani ruhsal plandaki majikal bir karışıklığın sonucudur ve böyle bir doğal çekim ölü insan ruhları yaratır. Bütün seksüel anlaşmalar Semen´in yayılmasından, gelişmesinden ve öteki ruhları çekmesidir ve burada kötülük vardır. Geceye ait kirlenmeler yani orgazmik boşalmalar kötü varlıkların işidir ve özünde vampirize etkiler vardır. Fakat istemli steril anlaşmalar da cinleri yaratır veya majikal çalışmalar ve konsantrasyonlarla cinlerin amaca uygun kullanılmaları mümkündür, bu bir aşıdır ve aşının tutması için bir kadının bir erkekle çiftleşirken yaydığı enerji gereklidir. Bizler şimdilerde bu metodları adapte ettik, ruhsal ekstaziyi seksüel anlamda elde ediyor ve Erotocomatose Lucidity adını veriyoruz. Lilith bunun simgesi ve yolu olan enerji yolu veya astral kanaldır.