Konu: Atatürk, Milli Mücadele sürerken Afganistan’a subay göndermiş

Atatürk, Milli Mücadele sürerken Afganistan’a subay göndermiş

Mustafa Kemal Atatürk'ün Kurtuluş Savaşı sırasında yurtdışına asker gönderdiği ortaya çıktı. Atatürk, 1920'de yardım talebinde bulunan Afganistan'a 50 kişiden oluşan seçkin bir subay grubu göndermiş. Lübnan'a asker gönderme tezkeresi önceki gün AK Parti'nin grup toplantısında tartışıldı.
TBMM Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Murat Mercan, Lübnan'a asker gönderilmesini savunurken, Atatürk'ten ilginç bir örnek verdi. "Yurtta sulh, cihanda sulh" sözünün sahibi Atatürk'ün dış dünyadaki gelişmelere kayıtsız kalmadığını anlatan Mercan, Lübnan olayı ile Afganistan arasında da ilişki kurdu. Mercan'ın belgelerle aktardığı bilgilere göre, dönemin Afganistan Emiri Emaxxxxah Han, Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya bir mektup yazdı. Afgan ordusunu düzenlemek için subay istenen mektupta, bu askerlerin Orta Asya'nın ittifak ve ittihat bağlarını kuvvetlendireceği de kaydedildi. Mektup üzerine harekete geçen Mustafa Kemal Paşa, el yazısıyla Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak'a emir gönderdi. Atatürk'ün 21 Aralık 1920 tarihindeki talimatı şöyle: “Müdafaa Maliyemizin uzlaştığı takdirde Afgan ordusunu düzenlemek için bir subay kurulunun yola çıkarılmasını önemli ve gerekli görmekteyim. Bunun gelecekte Anadolu üzerine çöken ağır yükü hafifletmeye yarayabileceği gibi, aşağıdaki noktalara riayet edildiği takdirde Orta Asya'da emrimize hazır kuvvetli bir orduya sahip olmamız konusu oldukça sağlanmış, dolayısıyla her gerektiği anda anavatanı savaş gailelerinden korumak ve İngilizleri daha uzaklarda meşgul etmek için bir vasıta elde edilmiş olur.”
Atatürk, Afganistan'a gönderilecek subayların seçimi ve onlara verilecek talimatlar konusunda 4 önemli kriter belirledi. Yazılı talimat haline getirilen kriterlerin ilkini, Türk subaylarının siyasetle uğraşmayıp kendisini bölgede sevdirmesi oluşturuyor. Atatürk, her şartta hükümetin emirlerine bağlı kalmasını istediği subaylara farklı bir misyon daha yükledi. Bu da, Afganistan yöneticilerinin İslamiyet ve Türklüğün çıkarlarına aykırı hareket etmesi halinde, Türk subaylarının bu değerlere sahip çıkacak bir hizbi iktidara getirebilecek kadar güçlü bir mevki edinmesiydi.

06.09.2006
Ömer Şahin
Ankara
Kaynak

ATA'm herşeyin en iyisini bilirdi.