Oruç; kelimesi Farsça ruze kelimesinin Türkçeleşmiş halidir. Arapçası savmdır. Allah rızası için ve Allah emrettiği için imsak vaktinden güneşin battığı akşam vaktine kadar yeme içime ve cinsel ilişkiden uzak durmaktır. Oruç, hicretten bir buçuk yıl sonra Şaban ayının onuncu günü farz kılınmıştır. (2/Bakara,183-184)
Genel kural; İnsan bedenine giren orucu bozar, insan bedeninden çıkan abdesti bozar.
Fazileti: “Oruç benim içindir ve onun karşılığını ancak ben veririm.” (Buhari,savm,9) Oruç tutanlar Cennetin Reyyan kapısından gireceklerdir. “Kim iman ederek ve sevabını Allah’tan umarak Ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları affedilir. (Buhari,Savm,6) “Oruçlu için iki sevinçli an vardır: Biri iftar ettiği,diğeri Rabbine kavuştuğu an” Buhari,Savm,9)
Faydaları: 1- Ahlakı güzelleştirir. Bir ay boyu oruçluyuz diye bazı kötü alışkanlıkları terk etmeye çalışırız ve çalışmamız da gerekir. “Her kim yalan söylemeyi bırakmazsa Allah onun yeme içmeyi terk etmesine değer vermez.” (Buhari,savm,8)
2-Kötülüklerden korur: (Lealleküm tettegun,2/183) “Oruç kalkandır,sakın oruçluyken kötü bir söz söylemeyin,size birisi sataştığı zaman git ben oruçluyum desin.”(Bhari,savm,9) Yani sadece yemek ve şehvetten değil, kötü söz ve davranışlardan da uzaklaşmamız gerekiyor. İ.Gazali oruç tutanları üç kısma ayırıyor: a) Yeme içme ve şehveti terk eden sıradan insanların orucu(avam) b) Buna ilaveten dil, göz,kulağı ve diğer azaları koruyarak oruç tutan özel kimselerin(havas) orucu
c) İlk iki maddeye ilaveten kalbini de kötü duygulardan koruyarak oruç tutan daha özel kimselerin (ehassü’l- havas) orucu
3-Acın halinden anlama ve merhamet etme duygusunu geliştirir. “Komşusu açken tok yatan bizden değildir.” “Tok acın halinden anlamaz” Fakirlerle bir tür empati kuruluyor:
4-Sabretmeyi öğretir. “Oruç sabrın yarısıdır.” Tirmizi, Daavat,86)
5-Sağlığı korur. Bir yıl boyu çalışan vücut makinesinin bir aylığına bakım ve onarıma alınması gibidir. Mide ve sindirim sistemini dinlendirir.
6-Nimetlere şükretmeyi öğretir. İnsan bir nimetin kıymetini o şey elinden çıkınca anlar. Bir süre için elinizi süremiyorsunuz. Sizin kazancınız size gündüz haram.
Yükümlülük şartları: a) Müslüman olmak, b) Akıl baliğ, c) Sağlıklı olmak
Oruç tutmamaya meşru mazeretler:
“Allah sizin için kolaylık diler,zorluk dilemez. (2/184)
1-Seferi olanlar. 2-Hastalar. İlmine güvenilen bir doktorun raporuna istinaden, İyileşince tutarlar. İyileşme umumdu olamayanlar fitresini verirler. 3-Gebe ve emzikli kadınlar, 4-Yaşlılık, 5-İleri derecede açlık ve susuzluk (Sağlığının bozulmasından endişe ederse.) 6-Zor işlerde çalışanlar sağlığının bozulmasından endişe ederse.
Geçerlilik şartları: Niyet edilecek,hanımlar,hayız ve halinde olmayacak. Cünüplük oruca mani değildir.
1-Niyet: Kalben yeterli,Sahura kalkmak niyet sayılır. Akşamdan başlayıp öğlen vaktine kadar niyet edilir. Kaza ve keffaret orucuna imsak vakti niyet edilir.
Orucu bozan, kaza ve keffaret gerektiren şeyler: 1-Bilerek yeme içme,cinsel ilişki, Karı yada kocadan biri zorlarsa sadece zor kullanana gerekir. 2- İsteyerek yada istemeyerek ağzına giren bir şeyi, isteyerek yutmak. 3- Sigara,tütsü enfiye çekmek,
Yalnız kazayı gerektiren haller: 1-Yenilmesi mutat olmayan bir şey yemek. 2-İstemeyerek ağzına giren bir şeyi yine istemeyerek yutmak.3-Kendi isteği ile kusmak, 4-Unutarak yedikten sonra gerçekten bozuldu sanarak yemek,5- Güneş batımından önce ve imsaktan sonra sehven yemek. 6-Ramazan orucu dışındaki orucu bilerek yemek 7- Niyet etmeden Ramazan günü yenmek
Orucu bozmayan şeyler: 1-Unutarak yeme, içme, 2- Kendi isteği dışında boğaza toz duman kaçması, 3- Uyurken ihtilam olmak, 4-Düşünme,öpme ve dokunma sebebiyle ihtilam olmak, 5-Kan aldırmak, 6-Göze ilaç dök.
Oruçluya mekruh olan şeyler: 1-Bir şey tatmak, kadınlar tadabilir, 2-Kendine güveni olmayan birinin eşini öpmesi, 3-Güçsüz düşebilecek birinin kan aldırması, 4-Tükürüğü biriktirip yutmak
Oruçluya mekruh olmayan şeyler: 1-Güzel koku koklamak, 2-Dişleri fırçalamak,3- Ağza burna su çekmek ve ağzı çalkalamak, 4-Yıkanmak
İftar duası: Allahumme leke sumtu ve bike amentü....
Anlamı: Allah’ım! Senin rızan için oruç tuttum,sana inandım ve sana güvendim . Senin rızkınla orucumu açtım. Yarınki oruca da niyet ettim. Benim geçmiş ve gelecek günahlarımı bağışla. (Başka dualar da yapılabilir)
Üç kimsenin duası geri çevrilmez: 1-Oruçlunun iftar vaktinde yaptığı dua,2- Adaletli devlet adamının duası, 3-Mazlumun duası.


LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı Yaparak Cevapla