Uzakdoğu'daki Sakhalin-2 projesinde yabancı yatırımcı payını tehditle azaltmayı başaran Rusya, şimdi de yatırılan parayı geri alma konusunda şirketlerden taviz kopardı


RADİKAL - İSTANBUL - Rusya, Uzakdoğu'daki Sakhalin-2 projesinde tehdit yöntemiyle hisse oranlarını azaltmayı başardığı yabancı yatırımcılardan bir taviz daha kopardı. Rusya geçtiğimiz hafta başını Royal Dutch Shell şirketinin çektiği yabancı yatırımcıların hisselerinin bir kısmını aylar süren baskı ve 'yasaların çiğnendiği' suçlamasıyla satın almış ve projede hâkim ortak konumuna geçmişti. Gözlemciler Rusya'nın özellikle Sakhalin-2 projesindeki girişimlerini 'zorla millileştirme' olarak nitelendiriyor.
Bu konudaki son adım da dün atıldı. Rusya hükümeti yaptığı açıklamada yabancı yatırımcıların Sakhalin-2 projesinde 3.6 milyar dolara ulaşan sermaye yatırımlarının tahsilinde öncelik haklarından vazgeçtiklerini belirtti. Sakhalin-2 projesiyle ilgili anlaşmanın ilk halinde yabancı yatırımcıların, Rusya hükümetinden önce yatırdıkları parayı geri almaları hükmü vardı. Ancak yapılan değişiklikle proje gelirlerinden önce Rusya'nın önemli bir pay alması daha sonra da yabancı yatırımcılara ödeme yapılması kararlaştırıldı. Son düzenleme taraflar arasındaki bir gizli protokolle kayıt altına alındı.


Yatırımların değeri düştü
Rusya Enerji ve Sanayii Bakan Yardımcısı Andrei Dementiev, Vedomosti adlı bir ekonomi gazetesinde yer alan makalesinde protokolle ilgili bilgi verdi. Düzenleme yabancı yatırımcıların yatırımlarının değerini düşürürken, Rusya'nın da Gazprom vasıtasıyla ağırlığını hissetirdiği dünya petrol ve doğalğaz piyasalarında daha da güçlenmesini beraberinde getiriyor.
Geçen hafta yapılan anlaşmayla Sakhalin-2 projesinde yabancı ortaklar Gazprom'a hisse satmayı kabul etmişler ve Shell'in hisse oranı yarı yarıya azalarak yüzde 27.5'e, Mitsui'nin hisse oranı yüzde 12.5'e, Mitsubishi'nin hisse oranı ise yüzde 10'a düşmüştü. Gazprom bu alışveriş karşılığında yabancı yatırımcılara uzmanların 'piyasanın altında' olarak değerlendirdikleri 7 milyar 450 milyon dolarlık ödeme yapmıştı.
Bu arada Rusya'nın diğer yabancı yatırımcıları da 1990'lı yıllarda yapılan anlaşmaları değiştirmeye zorladığı gözlendi. Gazprom Başkanı Aleksi Miller, yetkililerin Sibirya'daki Kovytka sahasında doğalgaz arama lisansını iptalle tehdit ettikleri Rus-İngiliz ortak şirketi TNK-BP'nin ortaklarından Viktor Velksberg ile bir araya geldi. Gazprom, TNK- BP'ye de ortak olmayı istiyor. Görüşmenin içeriği konusu açıklanmadı.

Radikal