MÜSİAD: Güneydoğu'da kalkınma için "ticaret, tarım, turizm ve taşımacılığa" önem verilmeli


GAZİANTEP - Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), bölgeler arası gelişmişlik uçurumunun Güneydoğu ekonomisini acil müdahaleye mahkum ettiğini belirterek, Güneydoğu Bölgesi'nde kalkınmanın "ticaret, tarım, turizm ve taşımacılığı içeren 4T formülüne" dayandığını açıkladı.
MÜSİAD genel merkez yönetimi ve şube başkanlarının, Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen'in katılımıyla Gaziantep'te gerçekleştirdiği Genel İdare Kurulu (GİK) toplantısının sonuç bildirisi yayınlandı. Genel Başkan Ömer Bolat ile 27 şube başkanının imza attığı bildiride, Türkiye'nin bölgesel kalkınmadaki dengesizlikleri aşmak için Gaziantep gibi yeni sanayi merkezleri kurması gerektiğine dikkat çekilirken, "Anadolu'da kalkınmanın reçetesi, bölgesel cazibe merkezleri ve yenilikçilik stratejisi olmalı" uyarısı yapıldı.

Türkiye'nin en önemli problemlerinden birinin bölgeler arası gelişmişlik uçurumu olduğuna dikkat çekilen bildiride, Anadolu'da ortak akla ve ortak iradeye yönelik işbirliği yapılarak, bölgesel kalkınma planlarının oluşturulması gerektiği belirtildi.

Güneydoğu Anadolu bölgesinin sosyo ekonomik geri kalmışlığı, coğrafi yapıdaki elverişsizlik, sulama altyapısının yetersizliği, talep düzeyi yüksek iç ve dış pazarlara uzaklık ve siyasal çatışmaların, bölge illerini göçle karşı karşıya bıraktığına işaret edilen bildiride, göç olgusunun bir yandan pazarın daralmasına, mevcut yatırımların atıl kalmasına yol açarken diğer yandan toplumsal refah dağılımını olumsuz yönde etkilediğine dikkat çekildi.



"Teşvik rejimi revize edilmeli ve süresi uzatılmalı"


Bölgeler arası gelişmişlik farklarının ortadan kaldırılmasına yönelik bir eylem planı hazırlanmasının önerildiği bildiride, şöyle denildi:

"Kademeli oran uygulamasıyla teşvik rejimi revize edilmeli ve süresi uzatılmalıdır. Stratejik sektörler ve ürün grupları yeniden tanımlanmalıdır. Teşvik için ölçekler, asgari sermaye miktarı ve şirket sayıları önceden açıklanmalıdır. Yatırım envanterleri tamamlanmalıdır. Yatırım indirimi uygulaması stratejik önceliklere göre, öz kaynaklara dayalı imalat sanayi yatırımları için yeniden başlatılmalıdır."

Sürdürülebilir bir ekonomik büyüme sağlamanın ve işsizlik, dış ticaret, cari açık gibi temel yapısal sorunları azaltmanın yolunun katma değere dayalı ihracatı artırmaktan geçtiği, katma değeri artırmanın ise teknoloji yoğun ve markalaşmış ürün ve hizmetleri üreterek ihraç etmekle mümkün olduğu vurgulanan bildiride, "Küresel ekonomiyle entegre yolunda yapısal dönüşüm sürecindeki ülkemizde, 'Bölgesel İnovasyon Stratejisi' oluşturulmalıdır. Gaziantep'in marka şehir olma başarısı bölgedeki diğer illerimize örnek olmalıdır" ifadesine yer verildi.


"Bölgenin geleceği GAP'ta yatıyor

Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) 2010 yılına kadar bitirilmesinin planlanmasına karşın, 28 yıldır ancak yüzde 54 oranında gerçekleştirilmesinin çok düşündürücü olduğu belirtilen bildiride, "Oysa, Güneydoğu Anadolu'ya yapılacak en büyük teşvik GAP projesidir. Eğer böyle bir proje tam kapasiteyle çalışıyor olsaydı, ülke ekonomisi şimdiki halinden çok daha iyi bir durumda olacaktı. GAP'ın bölge ülkelerini de kapsayan ortak bir iktisadi işbirliği ve kültürel etkileşimin merkezi olarak ele alınması, GAP İdaresi'nin bir 'kalkınma ajansı' olarak şekillendirilmesi, işbirliği ve ortaklıkların sürdürülebilirliğini sağlayacak altyapının derhal tamamlanması, bölgede ekonomik cazibe merkezleri oluşturulması gerekmektedir" denildi. Gaziantep ve bölge illerinde cazibe merkezlerinin daha fazla vakit geçirmeden oluşturulması gerektiği ifade edildi.



Markalaşma

Dünyada, şehirlerin markalaşmasının kalkınma için en önemli dinamiklerden biri haline geldiği süreç yaşandığı anlatılan bildiride, şunlar dile getirildi: "Doğru vizyonla ortaya çıkılıp kararlı olunduğunda, Güneydoğu Anadolu illerimiz de Gaziantep örneğinde olduğu gibi kültürüyle, kendilerine özgü ürünleriyle, yöresel el sanatlarıyla ve emsalsiz turizm değerleriyle küçük bir destek verilmesi halinde marka olmaya adaydır. Bölgedeki işletmelerin uluslararası rekabet karşısında ayakta kalabilmesi için kaliteli ve markalı ürünlere yönelmekten başka alternatifi yok. Bunun yolu da inovasyon ve markalaşmadan geçmektedir."


"Yerinde iş, yerinde aş"


Bölgede sermaye yetersizliği nedeniyle ferdi teşebbüslerden ziyade güç birliğine dayalı ortaklıkların oluşturulmasının, hem ülke hem bölge ekonomisi için şart olduğuna işaret edilen bildiride, böylece hem atıl yatırımların ekonomiye kazandırılacağı hem de gereksiz yatırımların önüne geçileceği açıklandı.

Bildiride şöyle denildi: "Bu amaçla 'yerinde iş, yerinde aş' sağlayacak özel yatırımlar ve ortaklık kültürü teşvik edilmeli ve yatırımların yarım kalmaması için bürokratik mevzuattan kaynaklanan zorlukların aşılmasında her türlü kolaylık gösterilmelidir. Günümüzde ayakta kalabilmenin yolu maliyetleri düşürmek, öz sermayeleri birleştirip büyük şirketler kurabilmekten geçmektedir. KOBİ'lere kredi ve yatırım imkanlarına ulaşmada kolaylaştırıcı tedbirlerin alınması, bölgesel kalkınma ajanslarının bürokrasi değil, yatırım ve proje üretme merkezi gibi çalışması gerekmektedir."


MÜSİAD bildirisinde, her ilde olması gerektiği gibi Güneydoğulu iş adamlarının da kendi illerine vefa borcunu ödemesi gerektiği ifade edilerek, "Doğduğunuz topraklara bir mum da siz yakın, kampanyası çerçevesinde Gaziantep'te yatırım planlayan hemşehri iş adamlarının önündeki her türlü bürokratik engel ve altyapı yetersizliği kaldırılmalı, yöre halkının da yatırım yapacak iş adamlarına sahip çıkmaları sağlanmalıdır" denildi.



MÜSİAD Genel İdare Kurulu sonuç bildirisinde, Güneydoğu Anadolu bölgesinde, büyümenin, tarımı geliştirmenin ve göçü önlemenin yolunun hayvancılıktan geçtiği kaydedilerek, modern hayvancılığın, GAP bölgesi için yoğun istihdam alanları sağlayacağı belirtildi.

Bildiride, ''Bölgesel özellikler dikkate alınarak arıcılık ve hayvancılık gibi bölgenin güçlü bilgi birikimlerine yönelik özel bir teşvik sistemi uygulanmalı, kırsal kesime ve hayvancılık yapmak isteyene düşük faizli krediler sağlanmalı, destekleme politikalarında da işletme ölçeklerini büyütmek ve verimlilik artışı esas alınmalı'' denildi.

Güneydoğu'nun tarım sektörü açısından da büyük potansiyele sahip olduğuna işaret edilen bildiride, tarım envanterinin çıkarılması, üniversite-tarım işbirliğinin geliştirilmesi ve bürokratik engellerin kaldırılması önerildi.



İhracat

Güneydoğu Anadolu'da son yıllarda komşu ülkeler ile sınır ticaretine ivme kazandırılmasının ihracatı adeta ''patlattığı'' ve Türkiye ihracat artış hızı ortalamasını 3'e katladığı ifade edilen bildiride, ''Ancak şiddet olayları ve göç olgusu, yatırımların artması ve ticari canlılığın istihdama dönüşmesinin önündeki en büyük engeldir. Bir başka önemli tehdit ise Kuzey Irak'taki siyasi gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkan gerginlikler dolayısıyla sınır kapılarının zaman zaman kapatılmasıdır. Irak'a ihracatımızın özellikle hububat, bakliyat, yağlı tohumlarla işlenmiş et ürünleri olduğu dikkate alındığında sınır kapılarının kapatılmasının Güneydoğu Anadolu'nun ihracatına yıllık 2 milyar dolara yakın zarar vereceği öngörülmektedir. Ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik siyasi irade ortaya konması ve ticari canlılığın ivme kazanmasına yönelik projeler geliştirilmesi gerekmektedir'' denildi.


Turizm


Uygarlıkların beşiği olan Güneydoğu Anadolu bölgesinin önemli bir turizm potansiyeline, din turizmi açısından zengin kaynaklara sahip olduğu vurgulanan bildiride, ''Bölge, gezip görenler için Kudüs'ten farkı olmayan niteliklere sahip. Ancak, yeterince tanıtılamadığı için varlık içinde yokluk çekiliyor'' denildi.

Tarım ve hayvancılıkla beraber bölgesel kalkınmanın üçüncü sacayağının turizm olduğunun altı çizilen bildiride, istihdam oluşturması ve katma değer üretebilmesi için turizm potansiyelinin 12 aya yayılması, ulaşım ve konaklamadaki yetersizliklerİN hızla giderilmesi gerektiği uyarısında bulunuldu.



Bildiride, yatırımlara ilişkin şu tespitlere yer verildi: ''Şiddet ve geri kalmışlık bir kısır döngü gibi birbirini tetikliyor, sermaye ve iş gücü terör sebebiyle bölgeyi terk ediyor. Bölgede sermaye yetersizliği nedeniyle bireysel teşebbüslerden ziyade güç birliğine dayalı ortaklıkların oluşturulması hem ülke hem bölge ekonomisi için şarttır. Böylece hem atıl yatırımlar ekonomiye kazandırılacak hem de gereksiz yatırımların önüne geçilecektir. Bu amaçla yerinde iş, yerinde aş sağlayacak özel yatırımlar ve güç birlikleri teşvik edilmeli ve bürokratik mevzuattan kaynaklanan zorlukların aşılmasında her türlü kolaylık gösterilmelidir.''


Teşvik politikaları


MÜSİAD'ın teşvik politikalarının yanlışlığı konusunda haklı çıktığına dikkat çekilen bildiride, teşvik politikalarındaki adaletsizliğin hala sürdüğü savunuldu.

Bildiride, ''Planlanması gereken ve teşvik verilmesi gereken yer sadece bazı sektörler ve geri kalmış bölgeler değil, aynı zamanda dengesiz ve sürdürülemez bir kutuplaşmanın ve yoğunlaşmanın merkezi olan gelişmiş bölgelerin dizginlenmesi için de gereklidir. Ayrıca, teşviklerin bölgesel ve sektörel olarak yeniden düzenlenmesi olmazsa olmaz bir zorunluluktur. Gaziantep özelinde ise Güneydoğu Anadolu bölgesinde de gerçek girişimciliği ve verimli yatırımları desteklemek amacıyla bölgenin yatırım ve istihdam envanterinin çıkarılması büyük önem arz etmektedir''denildi.


"Yüksek faiz-düşük kur çıpasında düzeltici şartlar oluşturulmalı"


Makro ekonomideki istikrar sürecinin, mikro ekonomide rekabetçi üretim şartlarının tesis edilmesiyle kalıcı olacağı vurgulanan bildiride, şu görüşler dile getirildi.

''Güneydoğu özelinde tüm Anadolu'da reel sektörün atağa kalkması için yüksek faiz-düşük kur çıpasında düzeltici şartlar oluşturulmalı ve yüksek faiz 4-5 puan indirilmelidir. MÜSİAD olarak, KOBİ'lere verilecek desteğin, ihracat ve istihdam artışında çarpan etkisi gibi olumlu artışlar getireceğini öngörüyoruz. Öz sermaye ve ölçek ekonomilerini büyütebilmek için KOBİ'ler arası ortaklıkların teşvik edileceği yasal düzenlemeler yapılmalı, Sosyal Güvenlik Reformu 2007'de yeniden kanunlaşıp uygulamaya geçmelidir. Dış ticaret açığının ve cari açığın azaltılması, ancak 'rekabetçi kur, Çin ve Uzakdoğu ile ticaret, enerji ithalatı' üçgeninde alınacak proaktif tedbirlerle başarılabilir.''



kaynak