TMO VE TOBB'un kuracağı lisanslı depoculuk şirketinin mayısa yetişmesi öngörülüyor. Sistem devreye girince, çiftçi, ürünü depoya koyup ürüne dayalı değerli kâğıtları borsada satacak



AA - ANKARA - Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), tarım ürünlerinin modern şekilde korunup depolanması amacıyla, 2 milyon ton lisanslı depo yapılması için ilk adımı gelecek hafta atıyor. Ofis, 150 bin tonu fındık için olmak üzere 2 milyon ton lisanslı depo kiralamak üzere, gelecek hafta ihaleye çıkacak. TMO Genel Müdürü İsmail Kemaloğlu, şimdiden 700 bin ton kapasiteli depo yatırımı için yurtiçinden teklif olduğunu bildirdi. Kemaloğlu, yurtdışından da Hollanda merkezli bir konsorsiyumun, banka destekli olarak, Türkiye'de lisanslı depo kurup işletme için teklifte bulunduğunu açıkladı.
Çoğunluk hissesine TMO ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin (TOBB) sahip olacağı lisanslı depoculuk şirketinin kuruluş çalışmalarının sürdüğünü kaydeden Kemaloğlu, 30-50 milyon YTL sermayeli şirkete TMO'nun 65 bin ton kapasiteli silolarını vereceğini belirtti. Kemaloğlu, şirkete iştirak konusunda Yüksek Planlama Kurulu onayını beklediklerini ve kuruluşun mayısta tamamlanmasını öngördüklerini söyledi.


Öncelik fındık deposunda
TMO 4.5 milyon tonluk depo kapasitesinin bir kısmını ömrünü doldurması ve üretim bölgelerinin dışında kalması nedeniyle kullanamıyor. 1.5 milyon tonluk depo kapasitesi de şehir içlerinde kaldığı için yakında kullanılamaz hale gelecek. Alınan ürünün yüzde 40'ı toprak altında depolanıyor. AB'ye uyum sürecinde hububat piyasalarının pazarlama altyapısının iyileştirilmesi ve altyapısının tamamlanması gerekiyor.
TMO, iki yıl içinde, 150 bin tonu fındık için olmak üzere 2 milyon ton lisanslı depoculuk kapasitesi yaratmayı öngörüyor. Depolarının bu hasat dönemine yetiştirilmesi mümkün olmadığı için, öncelik fındığa veriliyor. Geçen yıl 160 bin ton fındık alan ofis, bu sezon için Ordu'da 40 bin ton, Giresun ve Samsun'da 30'ar bin ton, Trabzon ve Sakarya'da 20'şer bin ton, Düzce'de 10 bin ton kapasiteli olmak üzere, toplam 150 bin ton kapasiteli lisanslı depo kiralamayı öngörüyor. Buralarda depo yaptırıp kiralamak isteyenler ihaleye girecek ve TMO, en uygun kiralama teklifini veren yatırımcıyla anlaşacak. Sezona yetişmesi için, depoların altı-yedi ayda teslimi gerekiyor.


Tarım ürünü bankası gibi
Depoların faaliyete geçmesiyle günlük depolama kapasitesi fındıkta ve hububatta 10 kat artacak. Ürünlerin hasat döneminde piyasaya inmesi önlenecek. TMO Genel Müdürü İsmail Kemaloğlu, lisanslı depoları, 'tarımın barajı, bankası' gibi düşündüklerinin belirtirken, "Böylece ihtiyaç olunca bankadan ürün çekilecek. Hasat döneminde piyasayı ürün basmayacak, fiyatlar düşmeyecek" dedi.
Projenin gerçekleşmesiyle müdahale alımları ilk kez özel sektör tarafından yapılabileceği için TMO'nun finasman yükü, alım miktarı da azalacak. TMO'nun, ürünün özel sektörce depolanması nedeniyle 40 milyon YTL tasarruf sağlayacağı, ayrıca kent merkezindeki silo ve arazilerinin satışından da 150 milyon YTL gelir elde edileceği hesaplanıyor.



--------------------------------------------------------------------------------


Lisanslı depoculuk sistemi nasıl çalışacak?
Lisanslı depoculuk sistemi işlemeye başlayınca, makbuz senedine dayalı piyasa işlemlerinin artması öngörülüyor. Sistem devreye girince, çiftçi, ürününü depoya koyup ürüne dayalı değerli kâğıtları borsada satabilecek. Borsalara, kamyon, traktör değil, makbuzla gelecek. Çiftçi makbuz senetlerine dayalı olarak kredi de alabilecek. Türkiye'de halen, 8.5 milyon tonu özel sektöre, 4.6 milyon tonu TMO'ya ait toplam 13.1 milyon ton hububat depo kapasitesi var. Ancak yıllık ortalama 20 milyon tonu buğday olmak üzere, 35 milyon tonun üzerinde hububat üretimi dikkate alınırsa en az 10-12 milyon ton depo açığı bulunuyor.

radikal