Konu: Merkez Bankası'na kâr payı isyanı

Merkez Bankası'na kâr payı isyanı

Geçen yıl 3.1 milyar YTL kâr eden Merkez Bankası, yüzde 1.78'ine sahip olan ortağı Bahar Menkul'ün sahibi Adnan Bahar'a 45 YTL kâr payı verdi



Nisan başında gerçekleştirilen genel kurulda banka hissedarlarının tepkisiyle karşılaşan Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz'ın D grubu olarak adlandırılan küçük hissedarlar arasında yer aldığı ortaya çıktı. Yılmaz'a 10 hissesi karşılığında 2006'da 100 YKr kâr payı düştü. Bu rakam, bankanın küçük hissedarlarının, "Sermaye düşük tutulduğu için kâr payı alamıyoruz" iddialarının doğruluğunu gösterdi. Küçük hissedarlar, hisselerin gerçek değerinin hesap edilerek banka sandığı tarafından satın alınmasını istedi.


Hisse başına 10 kuruş2006'da 3.1 milyar YTL kâr eden Merkez Bankası'nın hissedarlarına, vergi kesintilerinden sonra hisse başına 10 YKr kâr payı düştü. Bankanın D grubu hissedarları içinde 4450 hisse ile en büyük paya sahip olan Bahar Menkul Kıymetler Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bahar'a, bankanın toplam hisselerinin yüzde 1.78'ine denk gelen payı için 45 YTL kâr payı verildi.


'Sadaka mı veriyor?'
Milliyet'e konuşan hissedarlardan Bahar, hisseleri babası Ahmet Bahar'ın 1978-1980 arasında tek tek toplayarak elde ettiğini, hisseler karşılığında döneme göre çok yüklü bir para ödediğini anlattı. "Hisselerin gerçek değeri hesap edilmeli" diyen Bahar şunları kaydetti:
"Merkez Bankası hissedarlara kâr payı vermemek için sermayeyi düşük tutuyor. Hissedarlara adeta sadaka dağıtıyor. Bankanın munzam sandığı hisseleri gerçek değerinden alsın ya da hibe edelim."
Hissedarlardan 83 yaşındaki Fatma Bezmihal Or, "Yıllardır buradan elimize hiç para geçmedi" dedi.


Yüzde 57'si Hazine'nin
Merkez Bankası'nın toplam 250 bin adet olan hisseleri; A, B, C, ve D olmak üzere 4 sınıfa ayrılıyor. A sınıfı hisseler, Hazine'nin ve bankanın yüzde 54.72'sine sahip. B sınıfı hisseler, Ziraat, İş, YKB, Oyakbank, TEB, Akbank ve Halk Bankası da dahil 9 milli bankanın. Bankalar arasında en fazla hisse Ziraat'te. C sınıfı hisse senetleri, diğer bankalar ve imtiyazlı şirketlere ayrılıyor.
Bu grupta İtalya'nın en büyük bankalarından biri olan Banca di Roma da var. D sınıfı hisse senetlerine ise, Türk ticaret müesseseleri ile Türk vatandaşı olan tüzel ve gerçek kişiler sahip.

--milliyet--

Sermayesinin 125 bin katı kazanan şirket hangisi


HADİ bilin bakalım, bu şirket hangisi?

Sermayesinin 10 katı değil, 100 katı da hatta 1000 katı da...

Sermayesi 25 bin YTL olan bir anonim şirket var.

2006 yılı kazancı 3 milyar 146 milyon 308 bin YTL.

Başka bir anlatımla sermayesinin 125 bin 852 katı kadar kazanç sağlamış.

1 YTL sermayeye isabet eden kár 125 bin 852 YTL.

Hangisi olduğunu bilemediniz mi?

Açıklayalım; TC Merkez Bankası A.Ş.

DAHA ÖNCE 25 YTL İDİ

Sakın şaşırmayın, on milyarlarca YTL parası, on milyarlarca dolar karşılığı döviz rezervi bulunan ve "anonim şirket" şeklinde kurulmuş olan, TC Merkez Bankası’nın, yükseltilmiş en son sermayesi 25 bin YTL!..

Evet, yanlış okumadınız; 25 bin YTL.

Peki... Yükseltilmeden önce mi?

Bugünkü para ile 25 YTL idi!..

Şimdi diyeceksiniz ki "Bir yanlışlık olmasın?"

Hayır, bir yanlışlık yok.

1988 yılına kadar 25 YTL olan TC Merkez Bankası’nın sermayesi, 24 Haziran 1988 tarihinde artırılarak, 25 bin YTL’ye yükseltildi.

Mevcut sermaye, halen 25 bin YTL.

KÁR DAĞITIMI VE SERMAYE

Sermayenin düşük olması, kár dağıtımı tartışmasına da neden oluyor. Anonim şirketlerin, ödenmiş sermayenin yüzde 5’i oranında bir kár payını "birinci temettü" olarak, ortaklarına dağıtması gerekiyor (TTK Md. 466/3). Ödenmiş sermaye 25 bin YTL olunca, kár dağıtımı kararı alınmadığı zaman, ortaklara dağıtılabilecek birinci temettü, 25 bin YTL’nin yüzde 5’i kadar olabiliyor.

Merkez Bankası’nın geçen hafta yapılan "Hissedarlar Genel Kurulu"nda, 1982 yılından bu yana genel kurullara katıldığını ve en büyük halk hissedarı olduğunu açıklayan Adnan Bahar, 25 bin YTL’lik banka sermayesinin, hissedarlara temettü dağıtılmaması için artırılmadığını belirtti ve "İsterseniz bizim hisseleri banka munzam sandığına alın. Bankalarımız Yunan’a gidiyor. Biz de satarsak kimse kınamasın. Temettü vermeyecekseniz hibe edelim" diye tepki gösterdi. Babasının 1927 yılında 35 bin altın lira vererek Merkez Bankası’na hissedar olduğunu anlatan Lale Yazıcıoğlu ise, "O zaman 35 bin altın lirayla Ankara’nın yarısını satın alabiliyordunuz. Şimdi ise hissemiz de paramız da buharlaşıp gitti" diye dert yandı.

Görüyor musunuz, 25 bin YTL’lik sermaye ile 3 milyar YTL’nin üzerinde kár edilip, kár dağıtmayınca neler oluyor?

Şükrü Kızılot

HÜRRİYET

Vergi Dairesi Başkanlığı kazanan şirketlerin kârını gördükçe Sermayenizi arttırın diye veryansın ederler.
Merkez Bankasının sermayesine neden müdahale edilmiyor cevabı yazının içinde saklı..