Konu: Postmodernizm Nedir ? (10 soru - 10 cevap)

Postmodernizm Nedir ?


10 SORU - 10 CEVAP

Edebiyatta ve mimaride kullanılmaya başlanan bu kavram siyasi literatürümüze de girdi Son günlerde "postmodernizm" kavramı özellikle siyasi konularda çok kullanılmaya başlandı. Mimar Sinan Üniversitesi Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Akay postmodernizmin ne olduğunu anlattı.
1 - Postmodernizm ne demektir?
Birçok anlamı var. Modernden önce, modernden sonra, eklektizm, avantgard yani öncü olma, bireyleşme, cemaatleşme olarak kullanılıyor.
2 - Bu kavram ne zaman kullanılmaya başlandı?
1960’lı yıllardan itibaren kullanılıyor. Önce edebiyatta, 1970’li yıllarda mimaride kullanıldı. 1979’da Jean François Lyotard’ın "Postmodern Durum" adlı kitabıyla bir tartışma başladı.
3 - Modernleşme serüvenimiz bizim postmodernizme açılışımızı daha mı kolaylaştırıyor?
Türkiye olağanüstü modern bir ülke. Herkes yeniye çok açık. Hatta İslami düşünce de modernliği ortaya koyuyor. Türkiye örneğin bir Fransa gibi çok çabuk yeni teknolojilerin kullanımına ayak uyduruyor.
4 - Alışık olunanın dışındaki her şey postmodern midir?
"Ordular fiili darbe yapar, bunun dışındaki müdahaleleri postmoderndir" şeklinde bir tanımlama geçerli mi? 28 Şubat böyle nitelenebilir mi. Hem asker hem sivil yönetimi, 28 Şubat’ta da, cumhuriyetin başından itibaren de var. Eklektizm anlamında, zaten başından beri bizim demokrasimiz postmoderndir. Siviller ve askerler heterojen bir şekilde birbirlerine eklemleniyorlar. Lyotard’ın bu kavramı "öncü" anlamında kullandığı şekliyle ele alırsak, 28 Şubat’a postmodern anlamını yükleyebiliriz. Ama postmoderni aynı zamanda "tözsüzlük" yani içeriğin olmaması anlamıyla ele alırsak, o zaman 28 Şubat postmodern bir müdahale değildir. Çünkü o, tözlü yani laiklik ve Kemalizm içerikli bir harekettir.
5 - Postmodernizm, içerik değil görüntü mü?
Evet. Baudrillard’ın simülasyon kavramında gerçekten çok görüntünün biricikliği yatar. Kaliforniya eyaletinde gördüğü otobanlardaki "cazibeli" arabaların ve içindeki "cazibeli" bakışların ardında yatan bir anlam yoktur.
6 - Kültürde post - modernizm kendisini nasıl gösteriyor?
Kültürler yan yanadır. Çin mutfağı, Japon mutfağı, İngiliz kumaşı, şıklık, hırpanilik, lahmacun, arabesk ve klasik yaylı çalgılar birlikte işlev görür. Her şey ayrışık ve sentezlenmeden yan yana durabilir. Patron da işçi de arabesk dinleyebilir. Bu nedenle artık Türk popu ve arabesk daha fazla burjuvaziye heyecan vermektedir.
7 - Politikaya ilginin azalmasıyla postmodern gelişmelerin arasında bir bağ var mı?
Ayrı ayrı modalar, kültürler, sanatlar, yazarlar birbirlerine kayıtsız kalabilirler. Meraksızlık vardır. Belki de bu yüzden sergiler daha az dolmakta, kitaplar daha az okunmakta. İster Aydınlanmayı yüceltsin, ister Aydınlanma karşıtı bir söylemle pozitivizmi eleştirsin, isterse de dünyanın kaybolan büyüsünü yeniden kazandırmaya çalışsın, fark etmiyor; politikaya ilgi azalıyor. İdeolojilerin yerini kayıtsızlık alıyor. Buna belki de bir tek futbol direniyor. Cemaatleşme ve kabileleşme, diğer yanda ise bireyleşme yan yana duruyor.
8 - Plastik sanatlarda durum nedir?
Tarihi olan ile şimdiki zaman yan yana durabilir. Seza Paker’in, "Giz ve Açıklık" sergisi(1999), İtalyan ressam Andrea Mantegna’nın "Evliler Odası" freskosunun dijital büyütülmüş baskısı ile plastikten yapılma pembe kulakları aynı hamam kubbesi mekanında birbirleriyle diyaloğa girebilir. Resim, video ve fotoğraf aynı sanatçı tarafından kullanılabilir. Ömer Uluç kendi resminin heykelini beraberce yapabilir. El sanatları ile yüksek sanat arasındaki ayrım silinmeye başlar.
9 - Edebiyatta postmodernizm nedir?
Gerçek ve hayalgücü birbirine karışır. Kimin yazdığı değil, ama olayın ne şekilde kurgulandığı önem kazanır. Gerçekten daha gerçek, mistikten daha mistik olaylar dizisi yani hypergerçekler yaşanır. Markalar ve seks bu tip anlatılarda ön plana çıkar. Metinler birbiri içine girer. Neden - sonuç ilişkisi sorun olmaktan çıkarılır. Gabriel Garcia Marguez’in, Umberto Eco’nun, Salman Rüşdi’inin romanları bunlara örnek oluşturur. Bizde de en çok Hilmi Yavuz, Orhan Pamuk ve Oğuz Atay’ın postmodernliğinden söz edilmektedir.
10 - Bir borunun bir kahvenin içine sokulması nedir?
Boru deyince, Paris’teki George Pompidou kültür merkezi aklıma geldi. Ona postmodern bir mimari diyebiliriz. Borular dışarıya çıkarılmış, bir şeffaflık var.


Kaynak : Felsefi dünyalar Ansiklopedisi

pek bişey anlamadım ama yine ellerine sağlık dostum...

önemli değil soruları okuduktan sonra yorum yap kendınce daha anlaşşılır oluyor ozaman gerci felsefe hep öyle değilmi

Postmodernizm; kapitalist kültürde ya da daha genel olarak Batı dünyasında, 20. yy ın son çeyreğinde resim, edebiyat, mimari,güzel sanatlar alanında ve bu arada özellikle de felsefe ve sosyolojide belirgin hale gelen hareket, akım, durum veya yaklaşımdır.

Temel özellikleri: vurguyu içerikten biçim yada üsluba kaydırma; düzensizliği, mantık ve simetriyi yadsıma, çelişki ve karışıklıktan hoşlanma; metnin yaratıcısı olarak yazarın otorite ve iktidarına meydan okuma; modernliğe yönelik şiddetli bir eleştiri ve saldırı; modernliğin ahlaki iddialarına, modern öznede temellenen evrensel bi ahlak düşüncesine, özellikle de yararcılık ve bireycilik diye ifade edilen etik anlayışlara şiddetle karşı çıkıp, bir 'öteki etiği' nin savunuculuğunu yapma.; siyasi, dini veya toplumsal nitelikteki bütün küresel, herşeyi kucaklayıcı dünya görüşlerine itiraz etme; bilginin göreliliğini ve bağlama bağımlılığını vurgulama; teori ve hakikat kavramlarına şüpheyle bakma.

20. yy ın son çeyreğinde sosyal bilimlerde ve özellikle de felsefede oldukça etkili olan postmodernizm, sadece eleştirdiği, yıktığı, kuşkuculuğu ve yumuşama nedir bilmez olumsuz tavrı nedeniyle sert eleştirilere maruz kalmıştır.

benim üniversitede hocalarımın çoğu postmedernizmin savunucusu oldukları için; şimdi farkettim ki bende fazlasıyla bu gelenek içinde yetişmişim. Gündelik hayatta bile postmodern bakış açılarını kullanır olmuşum. Sanırım bu yüzden modern çevrelerce sık sık eleştiriliyorum!

bunu bende araştıracam yeni duydum

oakdarda felsefe bilmediğimden kaynaklanıyordur bwlkı de ama bende yeni duydum bu konuyu paylaşım ve bilgilendirmenden dolayı tşkler

Postmodernizmle ilgili yazdıklarınıza yorum yapmak istedim, umarım sizi gücendirmiyorum...
Post modernizmin bir sürü anlamı olduğuna pek katılamıyorum. Post modernizm, Modernizm sonrasından başlayarak şu an yaşadığımız dönemi içine alan çağ için kullanılmakta. En önemli özellği modernizmden sonra gelmesi ve Modernizm ve modern çağ ile olan ilişkisi. Zaten post sözünün kullanılmasının nedeni post-mortem (Türkçesi otopsi)kelimesi ile çağrışım yapması. Yani Modernist akımların bir çeşit otopsisi gibi görülebilinir.
Kavram olarak sanatta kullanımı 60'lı yıllarda başlamış gibi görünsede, başlangıcı Modern çağın bitmesi ile, yani 2.ci Dünya savaşı ve özellikle Hiroşima ile belirlenmiştir.
Burada en önemli unsur, bilimin insanlığa olumludan çok olumsuz katkılarıdır. (Atom bombası)
Post modernin içeriği kesinlikle vardır ama görüntü daha önemli kılınmiştır. Zaten içeriğininde en önemli özelliğidir bu. Kültürde post - modernizm kendisini nasıl gösterdiği yorumunuza katılmıyorum.
Kültürler yan yana değil belirli bir baskın kültürün altında öneminden arındırılmış etnik bir kaç unsuru yüzeysel olarak kullanılarak sunumu söz konusudur.
Diğer bir konu ise politikaya ilgisizlik, bu zaten postmodern kültürün amacıdır. Postmodern kültür ve sanatın kapitalizm ile ilgisi önemlidir. Bir çok postmodern düşünür sağda yer almaktadır.
Plastik sanatlarda durum oldukça karışık ve hatta çıkmazda diyebiliriz. Bununla ilgili ayrıca detaylı tartışabiliriz eğer ilgilenirseniz.
Ancak edebiyatta durum biraz daha değişik. Gerçek ve hayalgücü edebiyatta zaten her zamen birbirine karışmıştır. Kimin yazdığı değil, ama olayın ne şekilde kurgulandığı hep önemli olmuştur. Hiper gerçek denilen kavram ise olaya pek açıklık getiremiyor, ben bunu yüzeysel ve yapay bir oluşum olarak addadiyorum. Edebiyatta postmodernizmin diğer zamanlardan değişik olan unsuru özellikle roman sanatında görülür. Bu da hikayenin / konunun/olgunun (bazen tamamen konu olmayabiliyor) birinci şahıs veya herhangi bir şahıs tarafından değil, herhangi bir şey/cisim/olgu/kavram vs tarafından aktarılabilinmesi..