SAPIK İDEOLOJİLER



Peyami SAFA

Rayından çıkan bir tren hemen durmazsa devrilir. Fikirler için böyle değildir. Rayından çıkan birçok düşünce sapıklıkları için yaşama şansı vardır. Aklın doğru yolu bir ray üzerinde tesbit edilmiş olmadığı için, yolundan çıkan fikirleri somut bir içerik kesinliği içinde görmek mümkün olmaz. Mantık, yetersiz bir disiplindir, tartışmayı önlemez. Gerçeklik hükümlerinin bile izafi olduğu bir Dünyada mutlak hakikate varamıyan insan zekâsı, hatadan salim değildir. Yanlış düşünebilir.

Fakat sapık düşüncelerin perakendelikten çıkıp belirli kalıplar, devamlı inançlar, akîdeler ve sistemler hâlini aldığı devirlerde bu fikirlerin yaşaması toplum için büyük bir tehlike olabilir. Fikir istikrarına kavuşmuş ve düşünce disiplinine az çok sahip memleketlerde sapık düşüncelerin sistemleşmesi milli bir tehlike halini alabilirler. Bunlarla savaşmak aydınların ödevidir. Gericilik, komünistlik, aşırı sosyalistlik, ırkçılık, faşistlik veya tam zıddına anarşistlik, bizim toplum yapımız için tehlikeli fikir davranışlarıdır.

Sapık ideolojiler denilen bu inançların sapıklıkları da mutlak değil izafidir. Türk toplumunun, içinde yaşadığı sosyal yapı ve merhale için tehlike olan şu veya bu inanç, başka toplum bünyeleri için normal hatta zaruri olabilir. Her millete yakışan rejim, kendi toplum yapısına, sosyal merhalesine, bilgi, ahlâk ve ekonomi seviyesine en uygun olanıdır. Ancak bu uygunluk, toplumun geçmişi kadar geleceğini de hesaba katan bir gelenekler ve idealler terkibinin en doğru formülüne bağlamış olmalıdır.

Türkiye gibi kendine istikrarlı ve disiplinli bir hak ve hürriyet nizamı arayan memleketlerin buhran devirlerinde bu ölçüyü bulmak zorlaşır ve sapık ideolojiler, telkinlerine en uygun manyetik alanları bulmak ümitlerine düşerler. Ajanlar gayrete gelmişlerdir. Sihirli formüller yağar. Yayın piyasası sözde kurtarıcı tasarılar deryası halindedir. Bu fikir harrangürasının açtığı gedikler arasından her çeşit sapık ve yabancı düşünce içeri sızar. Bir hakikat lokomotifinin peşine takılmış yalan ve kandırma vagonları yola çıkarılır.

Doğru, yanlış bütün ölçülerin ve fiikirlerin ince uzun saçaklar gibi birbirine dolanıp kördüğüm olduğu devirlerde, âvare zekaları her çeşit heyacanlı telkin ve propaganda cırlaklarının tesirinden korumak için umumi bir ruh sükûnu ve huzuruna ihtiyaç vardır. Bulanık su avcılarına imkân vermemek için suların durulması ilk manevi disiplin şartıdır. Normal görüş imkânı doğduktan sonra, sisler dağılınca, eşyanının en doğru geometrik yapısını ortaya koyan vuzuh kendiliğniden belirir ve sapıkların, çarpıklıkların, sakatlıkların idraki kolaylaşır. Frak giymiş yobaz, ten fanilâsının içinde orak-çekiç taşıyan devrimbaz ve her türlü aşırılığın, sapıklığın maskeli çığırtganı daha kolay teşhis imkânlarının ağına düşer.

Aşırı sağa ve aşırı sola karşı en keskin dikkatle silahlanmış bir ruh sükûnu içinde, bütün tahriklere karşı şuurumuzun üstünü altını muhafazalı ve uyanık bulunduralım.


alıntı