Konu: 1 milyon 300 bin kişi talasemi taşıyıcısı

Adana İl Sağlık Müdürü Dr. Çağlar Çatak, "Akdeniz Anemisi" olarak bilinen "Talasemi"nin kalıtsal bir kan hastalığı olduğunu, bu nedenle bu hastalıkla mücadelede toplumsal eğitimin en etkili yöntemlerden biri olduğunu söyledi.

Çata, yaptığı açıklamada, ülkemizde yaklaşık 1 milyon 300 bin kişide Akdeniz Anemisi taşıyıcısı, 4 bin civarında hasta bulunduğuna dikkat çekerek, Çukurova, Akdeniz kıyı şeridi Ege ve Marmara bölgelerinde Talasemi taşıyıcılığının çok sık görüldüğünü ifade etti. Çatak, Talaseminin kalıtsal bir kan hastalığı olduğunu, kana kırmızı rengini veren ve oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin (alyuvar) yapımında bozuklukla karakterize olduğunu, alyuvara rengini veren ve oksijen taşıyan "hemoglobin" denilen maddenin yeterli olmamasıyla seyrettiğini bildirdi.

Bu tür hastalıklardan korunmada en etkili yöntemlerin "toplum eğitimi", "taşıyıcıların taranması", "genetik danışma" ve "doğum öncesi tanı" olduğuna dikkat çeken Dr. Çatak, Adana Devlet Hastanesi bünyesinde 1998 yılında kurulan "Talasemi Tanı Merkezi"nde 9 yılda 120 bin 766 kişiye evlilik öncesi tarama yapıldığını, 5 bin 185 kişinin taşıyıcı olarak saptandığını kaydetti. Çatak, "Talasemi Tanı Merkezi'nde evlenecek adaylardan önce bir tanesi başvurmakta, kanı incelenmekte, eğer taşıyıcı çıkar ise diğer eşten de kan örneği alınarak incelenmektedir. Eşlerden her ikisinin de taşıyıcı olması halinde sağlıklı çocuk sahibi olunabilmesi konusunda tıbbi danışmanlık hizmeti verilmektedir. Merkez bünyesinde görev yapan 2 hekim tarafından danışmanlık hizmeti verilmektedir. Çukurova Üniversitesi Biyokimya-Kadın Hastalıkları-Çocuk Hastalıkları ana bilim dalları da Tarama Merkezi faaliyetlerine destek vermekte ve doğum öncesi tanı çalışmalarını sürdürmektedir" dedi.

Talasemi, en önemli sağlık problemlerinden biri


Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, Türkiye'nin en önemli sağlık problemlerinden birisinin talasemi hastalığı olduğunu bildirdi.
İl Sağlık Müdürlüğü'nden yapılan yazılı açıklamaya göre, Türkiye'de yaklaşık 5 bin talasemi hastası bulunduğu belirtildi. Talaseminin önlenebilmesi için toplumun eğitilmesi, taşıyıcıların ortaya çıkarılması, uygun genetik danışmanlığın verilmesi ve doğum öncesi tanı uygulanması gerektiği kaydedilen açıklamada, "Talasemi den başka hiç bir hastalık yok ki, yaşam boyu hastaneye bağlı kalsın. Doğumda her bebek gibi sağlıklı, canlı ve gürbüz doğan bu çocuklar, ileriki aylarda solmaya başlar. İlk tanı konduktan sonra yaşam boyu takibe alınan bu çocuklara her 3-4 haftada bir kan vermek gerekir" denildi.

Talasemi taşıyıcısı olan bireylerin genellikle sağlam görünümde oldukları ve hiç bir şikayetlerinin bulunmadığı ifade edilen açıklamada, şu görüşlere yer verildi:
"Talasemi hastalığının en ciddi bulgusu ağır bir kansızlık tablosudur ve hastaların hayat boyu sık sık kan almaları gerekmektedir. Akdeniz ülkeleri, devletlerinin ve Dünya Sağlık Örgütü'nün desteği ile Talasemi Kontrol Programları uygulayarak hastalıkla aktif olarak mücadele etmektedirler. Talasemi Kontrol Programı; hasta bakımı, toplumun hastalık hakkında bilgilendirilmesi, taşıyıcı taramaları, genetik danışma ve doğum öncesi tanı yönteminden oluşmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre başarılı olan ülkelerde devletin sağlık otoriteleri olaya sahip çıkmış ve gönüllü sağlık çalışanları ile beraber mücadele etmişlerdir."

Talasemi'nin Akdeniz bölgesinde ve göçlerle yayılarak dünyanın bir çok ülkesinde görülen kalıtsal kan hastalığı olduğu dile getirilen açıklamada, hastalıkla ilgili şu bilgilere yer verildi:

"Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, tüm dünyada 266 milyon hemoglobinopati taşıyıcısının bulunduğu vurgulanmaktadır. Talasemi, Türkiye'de de en önemli sağlık problemlerinden birisidir. Talasemi için taşıyıcı sıklığı yaklaşık olarak yüzde 2,1 (1.400.000 taşıyıcı birey) ve yaklaşık olarak 5 bin hasta bireyin bulunduğu bilinmektedir. Gaziantep İlinde de bu oranın oldukça yüksek olduğu tahmin edilmektedir. İlimizde bu amaçla Kalıtsal Kan Hastalıkları Tanı Merkezi kurulmuştur. Bu merkez sağlıklı nesiller yetişmesi için atılmış en önemli adımlardan biridir. Merkezde hem yeni evlenecek bütün çiftlere hem de taşıyıcı olduklarından şüphelenilen herkese yapılacak basit bir kan testiyle hasta bir çocuk dünyaya gelme olasılığı belirlenmektedir. Eğer böyle bir olasılık varsa hem kişiler bu hastalıkla ilgili bilgilendirilecek hem de onlara bu olasılıktan korunmak için gereken yol gösterilmektedir."