Konu: Platon

Sizce Platon kimdir? nasıl bilirsiniz?

Platon ilk dizgeci filozof. İÖ 427-347 yıllları arasında yaşamış. Atina'da refah içinde yaşadığı dönemler de olmuş, Sicilya'da -ideal devletini anlatmak üzere yollara düştüğünde- köle olarak satıldığı zamanlarda. Yaşamı renkli ve öğretici bir filozof.

Hemen hemen evren-toplum ve insana ilişkin tüm konularda birbiriyile ilişkili ve TUTARLI bir görüşü olan ilk filozof...İkincisi da Aristoteles'tir. Sonuncu da Karl Marx'tır sanırım.

Platon aynı zamanda idealizmin ilk teorisyeni sayılır. Gerçekliği bu dünyada aramaz, burası bir "görüntüler" dünyasıdır. Gerçek idealar dünyasındadır. Örneğin bu dünyada farklı bir sürü elma var. Çürük, kırmızı, sarı, yeşil farklı boyda...Bu tüm nesneler ve kavramlar için geçerli. Hepsini herkes farklı algılayabilir. Hepsi bu dünyada farklı olabilir. Ama her şeyin idealar dünyasında değişmeyen tek bir ideası vardır. Nesne işte bu ideasından "pay alır."
Buna katılmıyorum. Platon "kavramın" değişmezliği ve netliği ile, işaret ettiği nesnenin değişirliği arasındaki çelişkiyi idealar dünyasıyla açıklamaya çalışır. Değişmeyeni oraya yerleştirerek çelişkiyi çözdüğünü düşünür. Oysa Herakleitos'un yaptığı gibi o çelişkiyi benimsemek gerçeğe daha yakın ve daha bilimsel olur.

Bilgi felsefesine geçersek, Platon insanların tüm bilgilerin bilinciyle doğduklarını ama unuttuklarını iddia eder. Yani öğrenme=anımsama. Neyi anımsar insan? İdeları anımsar. Çünkü geldiğimiz yer orasıdır. Ruha inanan Platon'a göre gideceğimiz yer de orasıdır. Bu yaklaşım Hıristiyan ve Müslüman filozofları çok etkilemiştir.

Estetik ve ahlak Platon'da ideal devletinin güvenlik ve refahına hizmet edecek biçimde ele alınır. Platon'un en önemli eserlerinden Devlet'te bu iki alana ilişkin bölümler vardır. Özellikle estetiğe bakışını ardılı Aristoteles çok eleştirmiştir. Platon farklı halkların ezgilerini "çok neşeli" (fazla neşe insanları rehavete düşürür) ya da "çok karamsar" (fazla karamsarlık insanları yaşamdan koparır-verimliliği düşürür) oldukları için yasaklamayı düşünür. Aristoteles sanat yapıtı ya da değerlendirilen herhangi bir nesneye ilişkin "çıkar-yarar" gözetmeden estetik yargı belirtilmesi gerektiğini düşünür. Yani bir tabloyu değerlendirirken kaç para olduğunu, bunu gören birilerinin ne kadar verimli çalışacağını vs. değil onun güzelliğini ve bende uyandırdığı hazzı düşünmeliyim.

Platon tüm eserlerini diyaloglar biçiminde yazmış. Genellikle de hocası Sokrates'in ağzından kendi görüşlerini açıklar. Diyalog biçiminde olduğu için kitaplarını okuması gerçekten keyiflidir.

Düşünce-felsefe tarihi gibi bir iki esere göz attıktan sonra, eliminin altında bir felsefe sözlüğü bulunduran biri Platon'u kendi metinlerinden incelmeye girişebilir bana kalırsa. Ama Platon öncesi Antik Yunan felsefesine bir göz atmakta fayda var öncesinde.

Gerçekten güzel teşekkür ederim öyle bir sormak istedim bilip bilmediğimden değil. Aynı zaman Platonik aşk da platoncu aşkdır. yani şimdiki tabirle uzaktan ona erişememk değil yani her hangi birisinin Beyonce a aşık olması gibi değil. Onun ruhuna aşık olması gibi de diyebiliriz.

Bu arada Sokrates'in savunmasını okudunmu ? orada da gerçekten ( tabi o zamanlar devlette görevli olan platon) onun ağızından ama platon un kaleminden güzel bir şekilde savunmasını anlatıyor.

Sokrates'in Savunması, Sokrates çalışmasında temel bir kitaptır gerçekten. Platon'un Sokrates'i Savunması da diyebiliriz belki

Platonik aşkı güzel açıklamışsın. Söz açılmışken, ilginç bir olayın Platoncu bir açıklaması aklıma geldi onu yazayım. Ben bulmadım sanırım bunu. Ama özgün bir şey, başka kimseden de duymadım doğrusu. Belki diyaloglardan birinde geçiyordu.

Çok güzel bir nesne, kadın (kadınsak adam) vs. gördüğümüzde bir an "dona kalırız" ya...Şaşkınca bakakalırız. Ayrıntılı betimlememe gerek yok sanırım? Herkes yaşamıştır. O Platoncu bir bakış açısıyla şöyle açıklanabilir. "Sen o an güzel ideasını anımsadın. Çünkü onu daha önce görmüştün ve bu nesnede onu yeniden gördün." İdeayı anımsadığımız için dona kalıyoruz-bakakalıyoruz.
Aşk bölümüne de mi yazsam bunu? Millet kullansın sevdiği karşısında. Bir süre aptal aptal bakacaksın sevdiğine. "Ne bakıyorsun?" diyince, "Ahh bir an sende güzellik ideasını gördüm!" Ben kullanmadım. Ama öneriyorum...

platon'a göre kafamızda idea'larla doğarız, kafamızda fikirler mükemmeldir ve bizim bildiğimiz kavramkar bunların sadece yansımasıdır, platon burayı bir mağaraya benzetir ve bizim sadece bu fikirlerin duvara düşen gölgelerini gördüğümüzü söyler, bedenimiz değil ruhumuz buraya aittir, ve bu yüzden nietzsche platon'un ölümle yüzleşmeye çekindiğini söyler...

Açıkca söylemek gerekirse Nietzche yi pek sevmem ama bir kitapta onun değil ama onunla iligili kitap Nietzche Ağladığında kitabını cok sevmiştim. Bilmiyorum ama nietzche bana pek ilgi cekici gelmiyor. onun yerine Franz Kafka yı tercih ederim.

Platon a gelinceeoorog arkadaşım güzel bir yazı evet gerçekten herşey eskisi gibi olmuyor. ama onu insanın icinde yaşaması belki bazı şeyleri kendince eskiye götürebilir.

neoorog bence ask bolumune yaz..