ABD'nin resesyona girip girmediği tartışmalarını önceki gün yayımladığı raporda "ABD zaten 1 aydır resesyonda" diyerek kızıştıran yatırım bankası Merrill Lynch'in ardından dün de Goldman Sachs 2008'in resesyon yılı olacağını duyurdu. İkinci ve üçüncü çeyrekte ABD ekonomisinin "negatif büyüme" yaşayacağını açıklayan Goldman Sachs yatırımcılarına geçtiği notta 2008'deki büyüme beklentisini de yüzde 1,8'den 0,8'e kadar düşürdüğünü açıkladı. 2008'de ABD'nin resesyona gireceğini de belirten Goldman Sachs, ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz oranlarını şu andaki yüzde 4,25 seviyesinden yüzde 2,5'e kadar indirebileceğini iddia etti. İşsizlik oranının 2009 yılında yüzde 6,5 düzeyine de çıkacağını öngören Goldman Sachs, ekonomideki güç kaybının FED'i faiz oranlarını biraz daha indirmeye zorlayacağını öngördü. Ancak ikinci dünya savaşı sonrasındaki istihdam piyasasının halini aratmayan işsizlik oranındaki artış rakamları ve ABD ekonomisinin tarihinin en düşük büyüme seviyelerini yaşıyor olmasına rağmen ABD'nin resesyonu "resmen" açıklamakla sorumlu Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu'ndan (NBER) ses çıkmıyor. En yetkili ağız olarak resesyon teşhisini koyması gereken NBER'in halen bu yönde bir açıklama yapmamış olması ise analistler arasında "ABD resesyona girdi mi girmedi mi?" tartışmasının bu kadar uzamasının en büyük sebebi. Independent'a konuşan yatırım bankası Dresdner Kleinworth'un ABD ekonomisti Kevin Logan'a göre ise Aralık verilerinin ardından Ocak ayında da işsizlik oranının yüzde 5'in üzerine çıkması NBER'nin beklenen resesyon açıklamasını yapmasını tetikleyebilir. Öte yandan bu ay ortasında gelecek olan perakende satış rakamları da resesyona dair bir işaret verebileceği endişesi ile merakla bekleniyor. Kısacası malumun "resmen" ilanı için ikinci ayda da işsizlik artışı ve perakende satışlarındaki düşüş yeterli olabilir.


İki çeyrek dönem negatif büyüme gerek

NBER'nin başındaki iki ünlü ekonomistin dudağından çıkacak açıklamalar ise önümüzdeki dönemde herkes tarafından dikkatle takip edilecek. Bu iki isim Martin Feldstein ile Robert Hall. Harvard Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan aynı zamanda NBER'a başkanlık eden Feldstein bu hafta içinde resesyon tahmini artırdığı yönündeki açıklamaları ile gündeme gelmişti. Stanford Üniversitesi'nde profesör olan Hall ise NBER bünyesinde ABD ekonomisi için "resesyon" teşhisini koyan BCDC Komitesi'nin Başkanı. The Independent gazetesinde yer alan habere göre cuma günü açıklanan işsizlik verileri NBER komitesini, yani Feldstein ve Hall'u, resesyon açıklamasına artık biraz daha yaklaştırmış durumda. NBER'nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre kurum, bir çok ülke gibi resesyon tanımı koymak için ilk önce ABD'nin reel GSYİH'da ardarda iki çeyrek dönemde de negatif büyüme gösterip göstermediğine bakıyor. En önemli gösterge olarak reel GSYİH alınsa da, resesyon yaşandığını açıklayabilmek için ülke genelindeki ekonomik faaliyetlerde en az bir kaç ay boyunca düşüş gözlenmiş, reel gelirlerin azalmış, istihdam, sanayi üretimi ve toptan satış rakamlarında da gözle görülür çakılmalar yaşanmamış olmasını bekliyor.


Resesyon açıklaması beklemeyin mesajı

ABD ekonomisinde o an resesyon yaşanıyor bile olsa NBER özellikle verilerin sürekli revizyondan geçiriliyor olmasından ötürü tam teşhis koyamayabiliyor. Bu nedenle NBER'nin bir resesyon sürecinin başladığını tam olarak belirlemesi aylar alıyor. Resesyon ilanının zamanının geldiği yönündeki tartışmaların ardından geçen gün internet sitesine bir not koyan NBER, ekonomi çevrelerine bir süre daha kendisinden böyle bir açıklama beklememeleri gerektiği yönünde mesaj verdi. NBER, sitesine koyduğu notta tipik olarak resesyonu başladığı tarihten en az 6 ila 18 ay arasında ilan ettiklerini vurguladı. NBER, 2001 yılında yaşanan 11 Eylül saldırılarının ardından durgunluğa iyice sürüklenen ABD ekonomisine resesyon teşhisini kasım ayından koymuş ve ekonominin tam 8 aydır resesyon yaşadığını açıklamıştı. NBER'nin zaten kasım ayında sona ermiş olan resesyonun bittiğini resmen açıklaması ise tam 2 yıl sonrayı 2003 yılının temmuz ayını bile bulmuştu. NBER'nin resesyon açıklaması üzerine karar veren BCDC komitesinin başkanı ünlü ekonomist Robert Hall ise komiteden resesyonun "R"sini bile mevcut gündeme almadıklarını söylüyor. USA Today'de yer alan habere göre komite üyeleri mevcut verilerin üzerine atlayıp hemen net bir sonuca varmaktan çekiniyor. USA Today'e konuşan Hall durumu şu şekilde izah ediyor: "Karşı karşıya kaldığımız en büyük tehlike, resesyon gibi görünen bir durumun bir süre sonra aslında sadece bir "dip yapma" olduğunun ortaya çıkmasıdır."


Feldstein'in önermesi piyasa oyuncularını etkiledi

NBER'ye göre ekonomik durgunluğa "resesyon" diyebilmek için ülke genelindeki ekonomik faaliyetlerde bir kaç aydan fazla yavaşlama görülmesi gerekiyor. Ancak Hall ve Feldstein için listenin başında işsizlik verileri var. Hall ve Feldstein ayrıca reel gelir, toptan perakende satış rakamları, sanayi üretimi ve işsizlik verilerini de gösterge olarak alıyor. Konuyla ilgili Referans'a bilgi veren Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Burak Saltoğlu ekonomide resesyonun sadece negatif büyüme ile tanımlanmadığını, NBER'in ekonomik "daralma ve genişleme "günleri tespit ettiğini belirtti. "Ekonomik büyüme genellikle ceyreklerle ölçüldüğü için NBER aylık verilerle ekonomideki dönüm noktalarını bulmaya çalışır." diyen Saltoğlu'na göre NBER'in Referans iş halkası bulma komisyonu üyesi Martin Feldstein'ın yüzde 50'den fazla bir olasılıkla resesyondayiz demesi oldukça önemli. Nitekim piyasa oyuncuları da bu önermeyi ciddiye almış durumda. 1920'de iş hayatını ekonomi doğrultusunda yönlendirebilmek için kurulan NBER, bünyesinde Nobel ödüllü 16 ekonomist barındırıyor. Ekonomiye Paracı Ekol'ü getiren Milton Friedman da, şu anda FED Başkanlığını yürüten Ben Bernanke de eski NBER'li. The Independent gazetesi hükümete bağlı olmayan bir kurum olan NBER'i "Sadece oturup bekleyen ve zamanı geldiğinde açıklamasını yapan" bir kurum olarak nitelendiriyor. Resesyonun ilanı süreci ise ilk olarak komite üyeleri arasında hızlı bir mail trafiği ile başlıyor. "Dönüm noktası"nda olunduğu yönünde bir görüş birliği çıkması halinde ise sıra telefonla konferans görüşmelerine geliyor. Çoğunlukla fiziksel bir toplantıyı tercih etmeyen komite, kendi aralarında yaptıkları telekonferansların ardından en erken 6 ay için kamuoyunda ekonominin resesyon sürecinde olduğu duyuruluyor. Ekonomik süreçleri "Resesyon ve Genişleme" olarak nitelendiren NBER, resesyonu genellikle genişleme döneminin başında ilan etmiş oluyor.


-referansgazetesi-


abd ekonomisinin son iki senedir yavaşlama içerisinde olduğunu herkes biliyordu. yaşanan mortgage krizinin ekonomiye büyük bir darbe vuracağı kesindi. nitekim büyük bankalar çok büyük zararlar açıklamaya başladılar.


Resesyon: Ekonomik hayatın canlılığını kaybetmesi, üretim faaliyetlerinin daralması, duraklama, ekonomik etkinliklerde görülen hafif düşme. Resesyon, ekonominin büyüme hızının, nüfus artış hızının altına inmesi ve dolayısıyla kişi başına milli gelirin yerinde saymasıdır. ABD«de yılın iki çeyreğinde büyüme hızının sıfıra yaklaşması halinde resesyon teşhisi konulmaktadır. Avrupa«da ve Türkiye«de ise üç çeyrek dönemde büyüme hızının yüzde -1 ile yüzde 2 arasında kalması durgunluk olarak tanımlanmaktadır.

http://www.ekonomist.com.tr/apps/dic....dict/resesyon