Konu: Emzirme tekniği

Emzirmenin başarı ile sürdürülmesi için emzirme sırasında :
Annenin sakin gürültüsüz bir ortamda rahat oturması sağlanmalıdır. Fiziksel rahtlama süt salınması refleksinin işlerliği için gereklidir.
Bebeğin kollarının ağız-meme temasını önlememesi sağlanmalıdır.
Emzirmeye başlamadan önce bebeğin burnunun açık olup olmadığı kontrol edilmeli, açık değilse temizlenmelidir.
Anne, meme başını bebeğin yanağına dokundurarak arama refleksini uyarıp bebeğin kendisinin meme başını bulmasını sağlamalı.Bebeğin başını memeye doğru iterek veya meme başını zorla ağzına vererek emzirmeye çalışmak bebeğin sinirlenerek emmeyi reddetmesine neden olabilir.
Emme sırasında meme başının tamamı ve areolanın ( meme başı çevresindeki koyu renkli bölge ) büyük bir kısmının bebeğin ağzında olması sağlanmalıdır.
RESİM 1 - 2 : MEMEYİ DOĞRU EMEN BEBEK

RESİM 3 - 4 : MEMEYİ YANLIŞ EMEN BEBEK


Meme ucu ile birlikte çevresindeki koyu kısmı da ( areola ) kavramış bebekler; meme ucunu, dil ile damak arasında ritmik sıkıştırmalar ve hafif bir emme ile sütün ağıza sağılmasını sağlarlar. Oysa memeyi ucundan emen bebekler; şekillerde de çok net görüldüğü gibi, meme ucunu ısırdıkları için, sütün akışını engellerler. Süt kanalları sıkıştığı için süt gelmeyince de sinirlenerek memeyi daha çok ısırırlar, bu da meme ucunun tahrişine ve annenin canının yanmasına sebep olur. Normalde çok rahat olan emzirme eylemi, memeye yanlış yerleşme nedeniyle bir sorun halini alır.


Anne serbest olan elinin baş ve işaret parmağı üstte areola kenarında diğer üç parmağı areolanın altında olacak şekilde memeyi tutmalı ve hafifçe bastırarak hem sütün kanallara akışını kolaylaştırmalı hemde bebeğin burnunun memeye gömülmesini engelleyerek rahat nefes almasını sağlamalıdır.
Emzirme sonunda memeyi zorlayarak bebeğin ağzından çekmek meme başına zarar verebilir. Anne küçük parmağını yandan bebeğin ağzına doğru iterek emmeyle oluşan negatif basıncı ortadan kaldırırsa memeyi rahatça çekebilir


__________________

--------------------------------------------------------------------------------



Gebeliğin oluşmasıyla birlikte, memelerde emzirmeye hazırlanmaya başlarlar. Gebelik süresi ilerledikçe süt bezleri ve süt kanallarının sayısı artar, memeler irileşir, meme başlarının ve çevresinin rengi koyulaşır, meme başı boyları uzar. Anne gebelik süresince gövde ve bacaklarında yağ depolar. Böylece emzirme dönemi için gerekli enerji sağlanmış olur. Doğuma yakın memelerin kan akımı hemen hemen iki katına çıkar. Doğumdan sonra emme ile uyarılan süt salgılanmasında iki refleks vardır.
Süt üretimi refleksi ( prolaktinle uyarılır ),
Süt sağılması refleksi ( oksitosinle uyarılır ).
Her iki reflekste doğumdan önce gebelikte artmış olan estrojen ve progesteron hormonlarıyla engellenir. Doğumdan hemen sonra bu engel kalkar. Bebeğin emmesi ile meme başları uyarılır bu sinirler vasıtasıyla beyine iletilerek hipofizden oksitosin ve prolaktin salgılanması sağlanır. Prolaktin süt üretimini başlatır ve oksitosin süt bezlerinde yapılan ve kanallarda bulunan sütün meme başına doğru sağılmasını sağlar. Bebeğin emerek memeyi boşaltması süt yapımını daha fazla uyararak emzirildiği sürece süt salgılanmasının devamlılığı sağlanmış olur. Bebeğin her istediğinde emzirilmesi süt yapımından sorumlu prolaktin düzeylerinin devamlı yüksek kalması için esastır. Bu düzeyler giderek artar ve 3-4. üncü günlerde süt salgılanması artar ve emzirmeye devam edildiği sürece yüksek kalarak sütün yeterince salgılanmasını temin eder. Prolaktin geceleri daha çok salgılanır ve bu hormon anneyi rahatlatarak daha iyi uyumasını ve çabuk dinlenmesini de sağlar. Bu nedenle gece emzirmeleri hem süt yapımını arttırır hemde anne gece emzirse bile iyi dinlenir. Oksitosin ise doğumdan sonra rahmin toparlanmasını hızlandırarak rahimle ilgili yaşanan problemlerin sıklığını azaltır. Her iki reflekste annenin duygu, düşünce kaygı ve algılamalarından etkilenmektedir. Annenin bebeğini görmesi, ona dokunması, onunla beraber olması, sessini duyması bu reflekslerin normal çalışmasına katkıda bulunur. Tersi olumsuz durumlar bu refleksleri baskılayıp sütün akmasını engeeller. Bebek bir memeyi fazla emerse o meme daha büyük olur ve daha fazla süt salgılar. Bebek bir memeden emmeyi keserse o memede süt yapımı durur. Her emzirmede her iki meme emzirilmeli, en etkili uyarıyı ilk emzirilen meme aldığından bir sonraki emzirme diğer ğöğüsten başlatılmalıdır. Böylece her iki göğüs eşit olarak uyarılmış olur. Annenin meme büyüklüğü süt bezleriyle ilgili olmayıp yağ dokusunun miktarına bağlıdır. Bu nedenle meme büyüklüğü ne olursa olsun tüm anneler yeterli süt üretebilirler. Ayrıca bir annenin sütü ikiz, üçüz doğumlarda da tüm bebeklere yetecek kadar üretilir. Yeterki buna inanarak hiç kaygılanmadan emzirsin ve çevresi tarafından da bu yönde motive edilip desteklensin.

Emzirmeyi Engelleyen Anne Hastalıkları

Meme abseleri,
pulmoner tüberküloz,
kabakulak,
herpes simpleks,
hepatit B,
AIDS,
vajinal gonore,
hiperprolaktinoma,
toksemi,
emzirirken gebe kalma


Emzirmeyi Engelleyen Bebek Hastalıkları

Yarık damak,
yarık dudak,
pamukçuk,
doğumda ağzında dişi olan bebek,
fenilketonüri,
maple syrup urine diease,
organik asidemiler,
üre siklus defetktleri,
homosistinüri,
galaktozemi,
primer laktoz intoleransı .

· Doğumdan sonraki ilk 1/2 – 1 saatte emzirmeye başlanmalıdır. Emzirmeden önce bebeğe hiçbir içecek verilmemelidir (Ör: Şekerli su, hazır mama).
· İlk 6 ayda bebeklere sadece anne sütü verilmelidir. Ek besinlere 3 aydan önce, 6 aydan sonra başlanmamalıdır.
· 6 ayın üzerindeki tüm bebekler ek besin almalıdır ve çocuklar 1.5 – 2 yaşına kadar emzirilebilirler. Aslında bebeğin aldığı ilk süt besleyicidir ve en az miktardaki emme bile süt üretimine yardımcı olur.
· Süt üretimini arttırmak için, bebekle anne doğumdan sonra aynı odada olmalı ve emme hemen başlamalıdır.
· Anne uygun ve yeterli beslenmeli, bol sıvı tüketmelidir (günde en az 12 su bardağı; süt, ayran, limonata, şerbet, taze meyve suları verilmeli, çay ve kahveden uzak durulmalıdır).
· Annenin dinlenmesi sağlanmalıdır, anneye ruhsal yönden yardımcı olunmalıdır. Bebeği ile tensel temas kurmalıdır.
· Anneye özgüven kazandırıcı yakınlık ve ilgi gösterilmeli ve sakinleşmesi sağlanmalıdır.
· Bebekler anne sütü ile beslendikleri dönemde büyüme ve gelişme açısından mutlaka izlenmelidir.

Bebek İçin
· Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
· Besin öğesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
· Koruyucu etmenleri içerir.
· Sindirime yardımcı aktif enzimler (yağ sindirimi için lipaz)
· Enfeksiyonu önleyen Ig’ler (IgA, IgG ve IgM)
· Hormonlar ve büyüme faktörleri
· Solunum yolu ve gastrointestinal enfeksiyonları daha az görülür.
· Orta kulak iltihabı riskini azaltır.
· Çene ve diş gelişiminde rolü vardır.
· Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
· Alerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
· Bebeğin ruhsal, bedensel ve zeka gelişimine yardımcı olur. Dikkat azlığı sendromu, ilgisizlik gibi olgularda anne sütü alımı önem kazanmaktadır.
· Anne sütü alan bebekler daha az ağlarlar.
Anne İçin
· Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
· Anne – bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
· Kontraseptif etkisi vardır.
· Annenin sağlığını korur.
· Göğüs kanseri, over kanseri, osteoporozis, anemi (uterusuın eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur)
· Meme boyutu ne olursa olsun tüm kadınlar yeterince süt üretebilirler.
· Bebekler her boyuttaki memeden, meme ucu ve şekli ne olursa olsun yeterince süt alabilmektedirler.


__________________

...

Bebek 20 günlük olduktan sonra tartılmalıdır. Yaklaşık 500 gram ağırlık kazanmışsa süt yeterlidir. Ağırlıktaki değişiklikler izlenmelidir. Hazırlanan büyüme grafiğindeki noktalar birleştirildiğinde çizgi yukarı doğru gidiyorsa süt yeterlidir. Ağırlık kazanmada yavaşlama varsa veya bebek memeyi bırakmama gibi açlık belirtileri gösteriyorsa anne sütü yetişmiyor olabilir. Bu denemeler yapılmadan 4. aydan önce sütü yetişmiyor diye anneye ek besin vermesi önerilmemelidir!
DOĞRU EMZİRME TEKNİĞİ
1. Ellerinizi yıkayınız. Bu durum bebeğin mikrop almasını ve hastalanmasını önler.
2. Emzirmeden önce meme başını ve çevresini temiz su ile siliniz. Karbonatlı su, sabunlu su v.b. kullanmayınız. Bunlar meme başında çatlak ve yaraya neden olur.
3. Bebeğiniz ile rahat bir yerde oturunuz. Sırtınızı bir yere dayayarak destekleyiniz. Oturduğunuz yer temiz ve yeterince sıcak olmalıdır. Emzirirken mutlu ve huzurlu olunuz.
4. Bebeğinizi yüzü ve bedeni size dönük olacak şekilde tutunuz. Bebeğinizin başını kolunuzun iç kısmına yerleştiriniz. Aynı kol ve elle bebeği kalça ve bacaklarından kavrayınız. Emzirirken anne ve bebek rahat olmalıdır. Anne ve bebeğin göz teması çok önemlidir.
5. Ellerinizle göğsünüzü tutun, meme ile etrafındaki kahverengi kısma dokunmayınız.
6. Bebeğinize gülümseyerek bakın ve meme ucunuzu bebeğinizin dudağına ve çenesine değdiriniz.
7. Bebeğiniz ağzını açınca meme ucunuzu ve etrafındaki kahverengi kısmı bebeğinizin ağzına yerleştiriniz. Bebeğinizi memeye, tekniğine uygun yerleştirdiğinizde bebeğinizin çenesi ile göğsünüz arasında boşluk kalmamalıdır. Bebeğin burun delikleri açık olmalıdır. Aksi taktirde ağızdan nefes alması gaz yapmasına neden olabilir.
Doğum sonrası annenin her türlü rahatı sağlanmalıdır. Anne sütü alan bebeğe ek besin 4 – 6. ayda verilir. 6 – 9 aylık çocuklar anne sütü dışında günde 3 – 4 öğün ek besin alabilirler. Ek besin anne sütü ile birlikte verilmemelidir. Bebek ek besin alsa da anne sütüne devam edilmelidir. Anne ve bebek aynı odada kalmalıdır. Enfeksiyon kaynağı olduğu için bebeğe şekerli su, hazır mama verilmemelidir. Bebek ağladıkça emzirilmelidir. Yapay beslenme sadece emzirme olanağı olmayan annelere anlatılmalıdır. Asla özendirilmemelidir.


__________________