Konu: Ortadoğu’da Fransa-iran Gerginliği

Fransa Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’nin Abu Dabi şehrinde 2009 yılı içerisinde bir askeri üs kurmayı planlıyor. Söz konusu üste BAE silahlı kuvvetlerinin bazı unsurlarına askeri eğitim verecek olan Fransa ayrıca bölgede bulunan ve bölgeye gelecek olan Fransız donanmasına ait deniz unsurlarına ikmal ve lojistik hizmet sağlayacak.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mahmut Ali Hüseyni, Fransa’nın, BAE ile Körfezde Fransa’nın ilk daimi askeri üssünün kurulmasına ilişkin geçen ay imzalanan anlaşmayla ilgili olarak, “Yabancı güçlerin bölgedeki askeri varlığının artırılmasına her şekilde karşıyız” dedi. Hüseyni ayrıca, “Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın İsrail hakkında söylediği sözler nedeniyle Fransa’nın, İran’ın Paris Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırdığını, bu nedenle kendilerinin de Fransa’nın Tahran Büyükelçisini bakanlığa çağırdıklarını” belirtti. Ahmedinejad, İsrail hakkında “Siyonist rejim er ya da geç yok olacak” demişti.


Fransız Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ise, Suudi Arabistan da yayımlanan el Hayat Gazetesi’ne geçen ay verdiği demeçte; “İran uluslar arası yükümlülüklerini yerine getirmemekte ısrar ediyor, şu halde BM Güvenlik Konseyi ve AB bünyesinde uluslar arası baskıyı artırmaya devam etmek istiyoruz” şeklinde konuşmuştu. Fransa’nın, İran’ın nükleer programı konusunda ABD ile birlikte hareket ettiği biliniyor.


France24 TV kanalı, 14 Ocak 2008 tarihli bir haberinde, ABD Başkanı George W.Bush’un Ortadoğu ziyaretini sürdürdüğü sırada, Fransa Cumhurbaşkanı’nın da Suudi Arabistan’a gittiğini belirterek, iki ülke liderinin eşzamanlı ziyaretlerine dikkat çekti. Sarkozy’nin gezisinin, Başkan Bush’un gezisinden daha boyutlu olduğu ve Fransa’nın Ortadoğu’dan beklentisinin hem siyasi hem de ekonomik olduğu görüldü.


Sarkozy, gittiği Katar ve Suudi Arabistan’ın ardından 15 Ocak’ta, BAE’nde askeri üs anlaşması imzaladı. Anlaşmaya göre, Fransa, BAE’nde daimi bir üs kuracak olup, üste 400 ila 500 asker konuşlandırılacak. Sarkozy, üç günlük gezisinde Arap muhataplarıyla yaklaşık 10 milyar dolarlık bir dizi silah ve nükleer enerji antlaşması imzalamıştı. Fransa’nın BAE’ye yüksek teknolojili silah satışının ön koşulu olan bu üs, Körfez bölgesinde bulunan Fransız donanmasına ait kuvvetlere lojistik destek sağlayarak Basra ve Hint Okyanusu’ndaki Fransız deniz ticaret filosunun güvenliğini sağlayacak. Washington Post Gazetesi, Fransa’nın kurmayı planladığı üssün nükleer tehdit olarak gördüğü İran’a karşı önlem niteliğinde olduğu da öne sürdü.


Fransa, ABD’ye paralel bir strateji izlerken bu arada kendi çıkarları doğrultusunda bazı boşlukları dolduruyor. Bazı Arap ülkelerinin Fransa’ya, Bush yönetiminden çok daha fazla sempatisi ve güveni var. Le Figaro’nun belirttiği gibi, Şeyh El Nuhayyan’ın Sarkozy’den askeri destek istemesinin nedeni Arap kamuoyunun ABD’den hoşlanmaması, buna karşılık Fransa’ya sempati beslemesidir. Bu nedenle Fransa, Ortadoğu’da yaptığı açılımlardan kazançlı çıkıyor. İran’daki siyasi çevreler ise, Fransa’nın BAE’nde kurmayı planladığı askeri üs ile ilgili olarak, körfezdeki üç ada üzerindeki egemenlik hakları konusunda İran ile anlaşmazlık yaşayan BAE’nin Fransa ile ittifak oluşturarak elini güçlendirmeyi amaçladığını dile getiriyor. Körfez bölgesinde yer alan adalar konusunda İran ile BAE arasında ihtilafların uzun zamandır sürdüğü de bilinmekte.
DİPLOMATİK GÖZLEM GAZETESİ / DG

abd gibi fransada kaşınıyor..