Türkiye dün iki tane önemli ve kötü haberle soğuk bir duş yaptı.

Bu haberlerden biri Standart & Poors’un ülkenin hal ve gidişi notunu “stable”, yani istikrarlıdan, “negative”, yani kötüye gider değerlendirmesine alması idi. Bu kararın arkasında, tabii ki, ülkemizdeki siyasi istikrarın son dönemde yediği darbe önemli ölçüde var! Tabii, buna ek olarak da, ülkenin cari denge finansmanı sorunu var. Ama cari denge finansmanı da iç siyaset gelişmelerine son derece endeksli. Yani biz bu rating değişmesini sürpriz saymayalım, bu olay Türkçe’de “kendim ettim kendim buldum” adını taşır!

Gelelim ikinci kötü habere. Ülkemizde enflasyon mart ayında TÜFE Endeksi’nde aylık yüzde 0.96 arttı. Bunun sonucu olarak da oniki aylık enflasyon bir evvelki değere göre yükselerek yüzde 9.15 oldu.

Aşağıda her zaman yaptığımız gibi enflasyona yıllık katkılar tablosunu veriyoruz. Yıllık katkı kullanıyoruz, çünkü bir aylık olayları değil, trendi takip etmek istiyoruz. Katkı tablosunu kullanıyoruz, çünkü katkı demek, endeksteki pay ile artış hızının çarpımı demek. Bu da en iyi göstergesidir.

Tabloda tüm mal ve hizmet gruplarını üç gruba topluyoruz. Birinci grup enflasyonu sık sık yukarı çeken grup!

İkinci grup genel enflasyon gidişine paralel seyreden grup!

Üçüncü grup ise enflasyonun altında seyretme trendi olan grup!

Kritik grup birinci grup! Birinci grupta gıda ve alkolsüz içecekler var ve bu grubun enflasyon hesabında ağırlığı yüzde 28. Birinci grubun diğer elemanı da konut. Konut grubunun endeksteki ağırlığı da yüzde 16. Bu iki kalem beraberce endekste yüzde 45 ağırlık sahibi.

Mart ayında yıllık TÜFE enflasyonu yüzde 9.2 (9.15 değerinden yuvarlanarak 9.2)! Bu 9.2 değerinin 3.8 puanı gıda ve alkolsüz içeceklerden. 2.4 puan kadarı da konuttan. Yani kira ve enerji içerikli konut grubundan! İkisi toplam 9.2 enflasyonun 6.2’sini üretiyorlar.

Gıda fiyatları artışı, dış fiyatlar, iklim değişikliği, tarımda arz düşüşü gibi nedenlerden kaynaklanıyor.

Konut ise ülkemizdeki kira balonu ve uluslararası yakıt, yani enerji fiyatı enflasyonundan kaynaklanıyor. Bu nedenle de iç talebin kısılması ile kolayca etkilenecek şeyler değil. Bu nedenle de gelişmeler Merkez Bankası’nın para politikasının başarısı için önemli sorun teşkil ediyor.


İkinci grubun enflasyona katkısında Haziran 2007 tarihinden beri değişme pek yok.

Üçüncü grup ise, 2008 yılında, enflasyonu frenleyen etki yapıyor.

Merkez Bankası’nın işinin zor olduğunu düşünmekteyiz. Faiz indirmek kolay değil!

Kaynak

Ekonomi gerçekten kötüye gidiyor
acil çözüm paketi gerekli