Forex Nedir?
Forex veya Foreign Exchange, (FX), Bir cinsten dövizin verilerek karşılığında kotasyonu ilan edilmiş fiyattan diğer bir cins dövizin alınması işlemidir. Dünyanın en büyük ve en derin hacme sahip piyasasıdır , finanssal merkezlerin aktivitelerine bağlı olarak bu piyasalarda işlemler kesintisiz 24 saat devam etmektedir.
Foreign Exchange Market nakit interbank ya da interdealer markettir. Döviz değişimi ticari aktivite için bir merkez bölgeye sahip olmadığından dolayı klasik anlamda bir pazar değildir. Ticaret, telefon ve dünya üzerinde kurulmuş olan binlerce bilgisayar terminali üzerinden, uluslararası sıkı denetime sahip dünyanın en büyük bankaları ve finans kuruluşları tarafından yürütülür.
ULUSLARARASI DÖVİZ PİYASALARI
a-Döviz piyasası katılımcıları
Ticari Bankalar
Merkez bankaları
Banka dışı mali kurumlar
Şirketler
Şahıslar
Aracılar
Döviz piyasalarında para cinsi fiziksel olarak el değiştirmez ,muhabir bankalarla takası yapılır,işlem tarihi ile teslim tarihi arasında fark vardır, İşlem tarihi; iki tarafın alım-satım fiyat ve miktarı üzerinde anlaşmaya vardığı tarihtir, Valör tarihi; Döviz cinslerinin hesaplara takasının yapıldığı tarih.
b-Valör tarihi farlılıkları
Cash Piyasa; İşlem bugün/ Valör bugün
Overnight Piyasa; İşlem bugün/ Valör yarın
Spot Piyasa; İşlem bugün/ Valör iki iş günü sonra
Forward Piyasa; İşlem bugün/ Valör üç iş günü sonra,1 yıla kadar
LTFX Long Term; İşlem bugün/ Valör 1 yıldan uzun
c-Döviz Kurları
Döviz kuru bir para biriminin diğer bir para birimi karşısındaki değeridir,
Döviz kuru kotasyonları çift taraflı okunur; BID/ASK(OFFER),(ALIŞ/SATIŞ)
Örnek verirsek; Є/$ 1.3628/30 28/30 TICK olarak adlandırılır.
Spread, Bıd ve Ask arasındaki farktır.
Spread sabit değildir, kote olan döviz cinsine, miktarına, belirsizliklere göre değişebilir,
Baz döviz, bir birimi kote edilen miktardır,
Karşı döviz, fiyat olarak kote edilen dövizdir.
Döviz piyasalarında genellikle ABD Doları baz döviz olarak alınır, $/€ kotasyonu 1$'ın Є cinsinden fiyatını belirtir
Döviz kurunu kote veren; Piyasa Yapıcıdır(Market Marker), Döviz kurunu isteyen; Piyasa Kullanıcıdır(Market Taker/User)
Direk Kotasyon; Bir birim yabancı paranın yerli para cinsinden değeridir.
Örnek; 1$ =1.2920 YTL
Dolaylı Kotasyon; Bir birim yerli paranın yabancı para cinsinden değeri.
Örnek; 1TL=0,7740$
Uluslar arası döviz piyasasında genellikle direk kotasyon olarak $ baz döviz olarak alınır.
Avrupa Tipi Kur; Alım -Satım işleminde kar/ zarar Avrupa para cinsine yansır.
$/Є ,$/CHF, vb...
Amerika Tipi Kur; Alım- Satım işlemi yapıldığında kar/zarar Amerikan $'ı na yansır.
Є/$, CAD/$
Bir döviz kuru kotasyonunu kalitesi; kotasyonun çabuk verilmesi, Alış/Satış arasında küçük fark bulunması, Kote edilen kurdan belli miktar alınıp satılması ile anlaşılır.
FOREX PİYASASININ İŞLEYİŞ ESASLARI
Günlük yaklaşık 1,5-2 Trilyon Dolarlık işlem hacmi ile Forex market dünyadaki finans piyasaları arasında en büyüğüdür. Fx piyasası, Bankalar, Para yöneticileri ve büyük finans kuruluşları ile oluşur ,Daha sonra Amerikan Merkez Bankasını da içine alan bu kuruluşlar para ticaretinin büyük avantajları olduğunun farkına varmışlardır . Bu büyüyen sistem, Bankaları, Brokerları ve ithalat, ihracat yapan müşterileri içine alan traderları ile dünya çapında bir ağa sahiptir
Traderlar temel ve teknik analizler kullanılarak ABD doları ya da diğer belli başlı para birimlerine karşı diğer bir para birimini alma yada satma yolu ile nasıl kar elde edeceklerini tespit ederler.
En çok alım-satımı yapılan para birimleri, güçlü siyasi otoriteye sahip ve istikrarlı, büyük ekonomileri olan, güvenilir merkez bankaları bulunan ülkelerin para birimleridir.
ABD doları ve Euro ile beraber sık sık ticareti yapılan para birimleri:
İngiliz Poundu, İsviçre Frangı, Kanada Doları ve Japon Yeni dir.
Traderlar kararlarını, değer kazanacağı düşünülen bir para birimini, diğer para birimi ile satın alarak ya da değer kaybedeceği düşünülen bir para birimini başka bir para birimine satarak (değiştirerek) paritenin yükseliş veya düşüşünden para kazanırlar.
Long bir pozisyon almak, traderın pariteyi alıp onu daha sonra yüksek fiyattan satmayı amaçlayan pozisyondur, tersi olarak Short pozisyon ise traderın değerinin düşeceğini düşündüğü ve daha sonra daha düşük fiyattan geri almayı amaçladığı pozisyondur.
Ekonomik ve politik gelişmeler sonucunda alım-satım yapılabileceği gibi, beklenti ve tahminlere göre de pozisyon alınır. Piyasanın hacmi, spekülatörlerin paritelerin yönünü tahmin etmeye yönelik hareketleriyle sağlanır. Genel olarak bir para biriminin diğer para birimlerine göre değeri o ülkenin ekonomisinin diğer ülkelerin ekonomilerine göre durumunun bir yansımasıdır.
Forex piyasası yatırımcıların 24 saat işlem yapabildikleri global bir markettir. Piyasadaki tek ara hafta sonundaki kısa bir periyodudur. Foreign exchange tüm marketlerin en, likidi ve günde 24 saat işlem yapılan uluslararası bir markettir.
Belli başlı dealer merkezleri ve saat kuşakları Sydney, Tokyo, Londra ve New York'tur. Bu yüzden traderlar birbirleriyle bağlantılı finans dünyasında dünyanın herhangi bir yerinde herhangi bir saatinde olan bir olayın bütün yatırım dünyasını etkilediği ortamda, piyasadaki büyük oyunculara dikkat edilmelidir. Foreign exchange marketin 24 saat açık olması piyasa oyuncularına oldukça cazip gelir.
İyi bir trader herhangi bir trader girerken hem temel hem de teknik verilere göre hareket eder. Temel veriler; dünya hareketlerini izlemek, İşsizlik oranı, enflasyon, Ekonomik göstergeler (GDP, CPI, PPI) ticari göstergeler, politik durumlar, mali ve gelir siyaseti gibi para birimlerinin piyasa fiyatını değiştiren çeşitli durumlar üzerinde çalışmaktadır.
Hükümetin para biriminin arkasında duracağına dair duyulan güven para biriminin fiyatını etkiler. Zaman zaman merkez bankaları, kendi para birimlerini en iyi kura getirmek için piyasaya müdahale ederler.
1980'lerden beri foreign exchange marketteki popülariteyle büyüyen teknik analizler, bilgisayar grafikleri, eğilim çizgileri, destek ve direnç seviyeleri, tersine çevirimler ve sayısız durum analizi kullanarak alış ve satış fırsatlarını analiz ederler ve marketteki davranış modelleri üzerinde çalışırlar.
Limit ve Stop emirler kullanarak en önemsiz fiyat değişikliklerinde bile büyümek için pozisyon oluşturulur.
Limit emri marketteki kar seviyesini belirleyen emirdir.
Stop emri ise Trade deki potansiyel kaybı sınırlamak limitlendirmek için verilen emirdir.
Teknik destek ve direnç seviyelerine bağlı olarak emir vererek dealerlar her gün en ufak fiyat değişikliklerinden kar sağlayabilir.
Forex İşlemleri
Foreks, İngilizce FOReign EXchange (Forex) kelimelerinin kısaltmasıdır. Foreks piyasası ise ülkelerin para birimlerinin karşılıklı belirlenen fiyattan alınıp/satıldığı piyasadır. Başka bir deyişle herhangi bir ülkenin para birimi (Baz Döviz) karşılığında diğer bir ülkenin para biriminin (Karşıt Döviz ) alındığı veya satıldığı piyasadır. Foreks piyasasını dünya çapında düzenleyen ve denetleyen her hangi bir finansal otorite olmadığı için Tezgahüstü Piyasa ( over the counter – OTC) niteliğini taşır. Foreks piyasasının ana katılımcıları dünyanın en büyük bankaları ve aracı kuruluşlarıdır. Foreks piyasası haftanın 5 günü, günde kesintisiz 24 saat işlem yapılabilen ve işlem hacmi bakımından dünyanın en büyük finansal piyasasıdır.
ABD Doları genel olarak diğer döviz cinslerinin fiyatlandırılmasında baz döviz cinsi olarak kullanılmaktadır. Bu durumdaki döviz çiftlerinde 1 ABD Doları karşılığında karşıt döviz cinsinden ne kadar satın alınabileceği gösterilmektedir. Örneğin USD/TRY (ABD Doları/ Yeni Türk Lirası) fiyatı 1,3246 ise bir ABD Doları 1,3246 YTL’ sı değerindedir.
ABD Dolarının karşıt döviz cinsi olduğu döviz çiftleri de vardır. En çok kullanılanlar, EUR/USD, GBP/USD, AU/USD, NZD/USD çiftleridir.
FOREKS İŞLEMLERİNDE FİYAT
ALIŞ/SATIŞ (ASK; OFFER; BUY/BID; SELL)
ALIŞ FİYATI: Yatırımcının baz döviz cinsini aldığı ve aynı anda karşıt döviz cinsini sattığı işlem fiyatıdır.
SATIŞ FİYATI: Yatırımcının baz döviz cinsini satabileceği ve aynı anda karşıt döviz cinsini satın alabileceği fiyattır.
Örneğin İşlem Masasından EUR/USD için 1,3535/1,3537 fiyatını aldığınızda; baz döviz cinsi olan 1 Euro alabilmek için 1,3537 $ ödenmesi; 1 Euro satılmak istendiğinde karşılığında 1,3535 $ alınması söz konusu olmaktadır.
ULUSLARARASI DÖVİZ PİYASALARI
a-Döviz piyasası katılımcıları;
* Ticari Bankalar,
* Merkez bankaları
* Banka dışı mali kurumlar,
* Şirketler
* Şahıslar
* Aracılar
Döviz piyasalarında para cinsi fiziksel olarak el değiştirmez, muhabir bankalarla takası yapılır,işlem tarihi ile teslim tarihi arasında fark vardır, İşlem tarihi; iki tarafın alım-satım fiyat ve miktarı üzerinde anlaşmaya vardığı tarihtir, Valör tarihi; Döviz cinslerinin hesaplara takasının yapıldığı tarih.
b-Valör tarihi farlılıkları
* Cash Piyasa; İşlem bugün/ Valör bugün
* Overnight Piyasa; İşlem bugün/ Valör yarın
* Spot Piyasa; İşlem bugün/ Valör iki iş günü sonra
* Forward Piyasa; İşlem bugün/ Valör üç iş günü sonra,1 yıla kadar
* LTFX Long Term; İşlem bugün/ Valör 1 yıldan uzun
c-Döviz Kurları; Döviz kuru bir para biriminin diğer bir para birimi karşısındaki değeridir,
Döviz kuru kotasyonları çift taraflı okunur; BID/ASK(OFFER),(ALIŞ/SATIŞ)
Örnek verirsek; Є/$ 1.2120/30 20/30 TICK olarak adlandırılır.
SPREAD NEDİR?
Alış Fiyatı ile Satış Fiyatı arasındaki fark olan Spread, Kur Farkı olarak da tanımlanmaktadır. Fiyat bölümünde verilen örnekte belirtilen, 1 Euro alırken ödeyeceğiniz 1,3537 $ ile 1 Euro sattığınızda karşılığında alacağınız 1,3535 $ arasındaki spread “2” puandır. Spread’ler pip (puan) olarak
ölçülmektedir.
Döviz piyasalarında genellikle ABD Doları baz döviz olarak alınır, Є/$ kotasyonu 1$'ın Є cinsinden fiyatını belirtir
Döviz kurunu kote veren; Piyasa Yapıcıdır(Market Marker), Döviz kurunu isteyen; Piyasa Kullanıcıdır(Market Taker/User)
* Direk Kotasyon; Bir birim yabancı paranın yerli para cinsinden değeridir.
Örnek; 1$ =1,4900 YTL
* Dolaylı Kotasyon; Bir birim yerli paranın yabancı para cinsinden değeri.
Örnek; 1TL=0,6711 $
Uluslar arası döviz piyasasında genellikle direk kotasyon olarak $ baz döviz olarak alınır.
* Avrupa Tipi Kur; Alım -Satım işleminde kar/ zarar Avrupa para cinsine yansır.
$/Є ,$/CHF, vb...
* Amerika Tipi Kur; Alım- Satım işlemi yapıldığında kar/zarar Amerikan $'ı na yansır.
Є/$, CAD/$
Bir döviz kuru kotasyonunu kalitesi; kotasyonun çabuk verilmesi, Alış/Satış arasında küçük fark bulunması, Kote edilen kurdan belli miktar alınıp satılması ile anlaşılır.
İŞLEM ZAMANI
İŞLEM ZAMANI
Tüm Dünyada Foreks piyasalarında haftanın 5 günü günde 24 saat işlem yapılabilmektedir. Bu nedenle tüm siyasi ve finansal gelişmeler işlemlere dolayısı ile fiyatlara yansımaktadır. Foreks piyasalarında likiditeyi sağlayan da işlem zamanındaki söz konusu esnekliktir.
KALDIRAÇ VE TEMİNATLANDIRMA NEDİR?
Foreks Piyasalarında yüksek likidite, günlük 1,5 trilyon dolarlık işlem hacmi ve 24 saat işlem yapılabilmesinin getirdiği olanaklarla, yatırımcılara kaldıraçlı sistemle yatırdıkları teminatların belirli bir katına kadar işlem yapabilmelerine imkan tanınmaktadır. Örneğin kıymetli maden aracı kuruluşlarında, Foreks piyasasında kaldıraçlı sistemle, yatırılan teminatın 100:1’e kadar işlem yapma hakkı tanınmaktadır.
Örneğin, 100:1 oranında bir kaldıraçla işlem yapmanıza izin verildiğinde, hesabınızda bulunan 1.000 ABD Doları teminatınızla 100.000 ABD Doları tutarında pozisyon açarak işlem yapabilmeniz mümkün olabilmektedir. Kaldıraç oranının yüksekliği yüksek risk ve aynı zamanda yüksek kar elde edebilmenizi sağlamaktadır.
İşlem Örneği: 100 ABD Doları ile 10.000 ABD Doları işlem yaptığınızı, yani kaldıraç oranınızın 100:1 olduğunu düşünürsek:
EUR/USD 1,3515 iken 10.000 Euro satın almak istediğinizde, yatırılan teminatınızdan 135,15 ABD Doları kullanılarak 10.000 Euro satın almaktasınız. Artık sizin elinizde 10.000 Euro bulunmakta; 135,15 ABD Doları ise kapatılması gereken pozisyon olarak beklemektedir. Ters işlemle bu pozisyon kapatılmalıdır.
EUR/USD 1,3550 olduğunu varsayalım. Daha önce satın aldığınız 10.000 Euro’yu satıp (Ters İşlem ) karşılığında 135,50 ABD Doları elde edersiniz. Bu işlemde elde ettiğiniz kar 135,50–135,15=35 ABD Doları olacaktır.
BİLMENİZ GEREKEN DİĞER HUSUSLAR
Foreks piyasaların işlem hacmi yüksekliği, elektronik işlemlerin yaygınlaşması ile spreadlerde ve diğer masraflarda büyük düşüşler yaşanmıştır.
Döviz fiyatlarının 24 saat canlı olarak elektronik ortamlarda yayınlanması ile dünyanın her yerinden yatırımcılar eşit işlem koşullarına sahip olmuşlardır.
Foreks piyasaları Tokyo, Londra ve New York merkezli olarak Tezgah Üstü işlemlerle 24 saat tüm dünyadan katılımcılarla işlem görmeye devam eder. Sürekli finansal ve siyasi enformasyon akışı, çok sayıda bireysel ve kurumsal katılımcı bulunması ve dolayısı ile büyük montanlı işlem hacimlerine ulaşılması nedeniyle, manipülatif hareketlerin foreks piyasalarına etkisi sınırlı ve kısa süreli olmaktadır.
ULUSLARARASI DÖVİZ PİYASALARINDAKİ AKTÖRLER
MARKET MAKER; Piyasa yapıcı olarak adlandırılır ekranda görünen koteleri verir, piyasanın değerini belirler.
ARBİTRAJCI; Bir döviz cinsini ucuz olduğu yerden alıp pahalı olan yerde satar, mesela ; Є/$ Amerika tipi kotasyon ile, $/ Є Avrupa tipi kotasyon arsında fark oluşmuşsa arbitraj imkanı doğar, arbitrajcı iki sini aynı baza getirip farkı hesaplar yani; Є/$ kotasyonunu, $/ Є olarak tekrar hesaplar.
HEGGER; Piyasanın ileri vade de ki hareketini kestiremediği için kendini garanti altına almak için tuttuğu pozisyonun piyasada tersini yaparak kendini korumaya çalışır, bu yöntemi ithalat, ihracat yapan veya hammadde alımı yapıp kur riski içinde bulunan şirketler, belli bir tarihte döviz borcu olan kişiler ve büyük fonların portföy sigortaları için fon yöneticileri kullanır.
SPEKÜLATÖRLER; Piyasanın en önemli faktörüdür, temel ve teknik verilerle oluşturduğu kendine has trading sistemiyle trendi takip ederek piyasanın yönünü tahmine çalışarak pozisyon alır, piyasanın riskini üslenerek marketlerde likidite ve hareket yaratır , hedgerlerin kendilerini hedge etmelerine de imkan sağlar .
Alım/Satım Ve Spread
Forex piyasasında dövizler alış ve satış koteleri ayrı ayrı belirtilmek suretiyle alınıp satılabilir. Alım ve Satım arasında bulunan farka Spread denir. Örneğin EUR/USD 1,2085 /90 kotasyonunda alış/satış farkı yani spread 5 tick(puan)dir.
Bu piyasada amaç, değerinin yükseleceği düşünülen bir cins dövizin elde bulunan diğer bir cins döviz verilmek suretiyle satın alınması ve değerini bulduğu inancı ile satılması suretiyle kar elde edilmesi esasına dayanmaktadır. Örneğin, elinde USD bulunan bir yatırımcı USD' nin Euro karşısında değerinin düşeceğini, yani; Euro'nun USD karşısında değer kazanacağını düşünüyorsa, karşı tarafa USD' yi verip onun karşılığında Euro alacaktır.
Kotasyon Şekli
Döviz piyasasında dövizler çiftler halinde ifade edilirler. İfadede ilk yer alan döviz baz döviz olarak ifade edilirken ifadede yer alan ikinci döviz karşılık döviz cinsini ifade etmektedir.
Fiyatlama işlemlerinde ise 5 basamaktan oluşan bir yapı kullanılmaktadır ve fiyatlar birer birer artmaktadır. Her bir fiyat hareketine (fiyatın en sağdaki basamağı) "puan" "pip" veya "tik" adı verilir.
Her piyasada olduğu gibi döviz piyasasında da fiyatlar Alış(Bid) ve Satış(Ask) fiyatları olarak belirtilir.
Örnek:
Euro/Dolar (EUR/USD) 1.3620/22, ifadesi ekranda görülüyorsa, kotasyon giren kişinin 1 Euro almak için karşı tarafa 1.2085 USD vereceği veya 1 Euro satmak için karşı taraftan 1.2090 USD talep ettiğidir.
Kaldıraç faktörü
Dünya piyasaları $ 100,000 işlem yapabilmek için karşılığında 100,000 $ para bulundurmadan işlem yapabilme olanağı sağlamaktadır. Genellikle bu oran değişmekle beraber 1000 $ margin ile 100,000 $'lık pozisyon açılabilmektedir. Bu piyasanın yatırımcıya sunduğu bir haktır (Fakat 1'e 100 kaldıraç oranı veya üstünü kullanmak son derece risklidir)
Yatırdığınız teminatın eksiye düşmesini önlemek için "Margincall" yani teminat tamamlama çağrısı yapılır, eğer gereken sürdürme teminatı yatırılmazsa pozisyon otomatik olarak kapatılır. Elektronik Platform kullanan sistemlerde ek teminat çağrısı yapılmadan pozisyon margincall oranına geldiğinde otomatik olarak kapanmaktadır.
Rollover (öteleme)
Dünya piyasalarında Forex market de t-2 sistemi geçerlidir. Bu sistemde valör 2 gündür. Açık olan pozisyonu olan bir kişinin pozisyonunu kapattıktan 2 gün sonra o pozisyonla ilgili blokesi kalkar. Her pozisyona uygulanan bloke o pozisyonun çalışılan firmadan firmaya değişiklik göstermektedir. Bloke dışındaki meblağlar için dünya piyasalarında T-2 kuralı işlemez yatırımcı para transferini istediği zaman yapabilir, Bu piyasalarda eski günün bitişi ve yeni günün başlangıcı New York kapanışı ile hesap edilir. New York piyasalarının kapanış saati olan 17,00 ‘den (Türkiye ye göre 24,00 fakat bu saat gtm yaz ve kış saati ayarlamalarına göre ayarlanır.)
İtibaren otomatik olarak ötelenerek bir sonraki takas gününe ertelenir, bu durum pozisyon kapanıncaya kadar devam eder, böylece fiziki teslimat zorunluluğuna gerek kalmaz.
Forex Market Türkiye Saati ile
Açılış - Pazar;24:00
Kapanış Cuma;24:00
(Bu saatler Türkiyenin yaz saati uygulamalarına göre değişebilir.)
Netleştirme ve öteleme işlemleri 24:00 itibariyle yapılmaktadır.
ALIŞ-SATIŞ FARKLARI (SPREAD-PİP)
Parite
Açıklama
Spread
USD/JPY
US Dollar/Japanese Yen
2 pip
USD/CHF
US Dollar/Swiss Franc
2 pip
USD/CAD
US Dollar/Canadian Dollar
3 pip
EUR/USD
Euro/US Dollar
2 pip
EUR/GBP
Euro/Great Britain Pound
2 pip
AUD/USD
Australian Dollar/US Dollar
2 pip
EUR/JPY
Euro/Japanese Yen
3 pip
EUR/CHF
Euro/Swiss Franc
2 pip
EUR/CAD
Euro/Canadian Dollar
5 pip
EUR/AUD
Euro/Australian Dollar
6 pip
GBP/USD
Great Britain Pound/US Dollar
3 pip
GBP/JPY
Great Britain Pound/Japanese Yen
7 pip
GBP/CHF
Great Britain Pound/Swiss Franc
7 pip
USD/TRY
US Dollar/Turkish Lira
12 pip
EUR/TRY
Euro/Turkish Lira
17 pip
XAU/USD
Spot Gold/US Dollar
50 cents
XAG/USD
Spot Silver/US Dollar
3 cents


LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı Yaparak Cevapla
İZ KURLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
ŞİTLERİ
LIŞMA SÜRELERİ