Konu: Tereyağı kalp krizini önlüyor

Şeker hastalığı ve obezite tedavisine de yardımcı olduğu iddia edildi.


Kanadalı bilim adamları, kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere birçok hastalığa neden olduğu öne sürülen tereyağını temize çıkardı.

Yeni bir araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, tereyağı ve sığır eti kalp krizi riskini ve kolesterolü düşürüyor, şeker hastalığı ve obeziteyi tedaviye yardımcı oluyor.

Alberta Üniversitesi profesörü Spencer Proctor ve asistanı Flora Wang tarafından yapılan araştırma sırasında, 16 hafta boyunca deney farelerine tereyağı ve inek etinde bolca bulunan vaksenik asit bakımından zenginleştirilmiş diyet uygulandı.

Vaksenik asidin vücutta kolesterol başta olmak üzere birçok rahatsızlığa sebep olan şilomikronların oluşmasını yavaşlattığı gözlemlenirken, deney sonunda kötü kolesterol olarak bilinen LDL başta olmak üzere, toplam kolesterol ve trigliseritte düşüş görüldü.

Flora Wang, "Tereyağı, sığır eti ve türevlerinde vaksenik asid oranı en az yüzde 70'tir. Araştırmanın bizi en çok sevindiren sonuçlarından biri, metabolizmada birçok hasara sebep olan şilomikronların oluşmasının bu yolla yavaşlatılabileceği olmuştur. Bugüne kadar zararlı etkilerinden korktuğumuz doğal yağlar, aslında sağlığımız için son derece faydalı. Tereyağı ve sığır etinin kalp krizi riskini düşürmesi, şeker hastalığı ve obezite tedavisine yardımcı olması ve kolestrole iyi gelmesi, artık bir realite" diye konuştu.

Bu arada, doktora öğrencisi olan Flora Wang, araştırma sonuçlarını sunduğu, Alberta'da düzenlenen "Uluslararası Şilomikronların Zararları Sempozyumu"nda "genç araştırmacı" ödülünü aldı.

Sütün içinde bulunan kremadan (kaymaktan) elde edilen yağa, tereyağı denir. Elde ediliş şekillerine göre köy tereyağları, süthâne tereyağları ve pastörize tereyağları olarak adlandırılırlar. Tereyağı bâzı yerlerde yoğurttan, bâzı yerlerde sütten yapılır. Yoğurttan yapılan lezzet ve râyiha bakımından diğerinden üstünse de, randımanlı olmayışı yüzünden tereyağı endüstrisinde kullanılmaz. Türkiye'de Vakfıkebir (Trabzon) tereyağlarının meşhur olması, yoğurttan yapılmasındandır.

Sütten tereyağı elde etmek için, önce krema elde edilmekte, bilâhare bundan tereyağı yapılmaktadır. Krema elde etmek için, merkezkaç kuvvetiyle çalışan makinelerden faydalanılır. Elde edilen krema, özel kaplarda 12-15°C'de olgunlaşmaya bırakılır. Olgunlaşma neticesinde krema yıkanarak, tereyağı ve ayran kısmı ayrılır. Sonra da karıştırılmak ve yoğurulmak sûretiyle, suyu ve kıvâmı ayarlanır. 4-8°C'lik odaya nakledilerek soğutulur ve paketlenir.

Tereyağının saklanmasına yardımcı olan tek antiseptik madde, yemek tuzudur. Bu sebeple, eskiden içerisinde % 5-15 tuz ihtiva eden bol tuzlu tereyağı yapılırdı. Bugün tadı daha güzel olan, yarı tuzlu tereyağı, yâni, içinde %1.5 tuz bulunan tereyağı tercih edilmektedir. Tereyağı, kızartmalar dışında, mutfakta kullanılan başlıca malzemelerden biridir. Ayrıca, sosların yapımında, pasta hamurunda da kullanılır.

Tereyağının sarı rengi, hayvanların beslendiği bitkilerde bulunan "karoten" zenginliğine bağlıdır. Yazın yapılan tereyağı, kışın yapılan tereyağından daha sarıdır. Tüketicinin tereyağını tercih etmesinin sebebi, A ve D vitaminleri ve karoten gibi, besleyici maddelerin bulunmasındandır. Süt hayvanının cins ve ırkına bağlı olmak kaydıyla, 5-10 kg sütten 1 kg tereyağı elde edilmektedir. Tereyağının terkibinde ortalama olarak % 84 yağ, % 0.8 protein, % 0.5 karbonhidrat ve % 15-16 su vardır. Bu terkibte 100 gr tereyağı, 785 kilo kalori verir.

Tereyağının eritilmesiyle elde edilen yağa sâdeyağ denir. Bu yağlar buzdolabı şartlarında saklanmalıdır. Tereyağı herkese tavsiye edilebilecek çok üstün bir gıdadır.