Konu: ALES Rehberi

1. Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Girişi Sınavı (ALES) nasıl bir sınavdır? Neyi amaçlar?

Daha önceki yıllarda Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (LES) olarak yapılan sınav, 2007 yılından itibaren Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) olarak değişmiştir.

ALES;

• Yükseköğretim kurumlarında öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitim öğretim planlamacısı kadrolarına açıktan veya öğretim elemanı dışındaki kadrolardan naklen atamalarda,
• Ülkemizde lisansüstü eğitime girişte,
• Yurt dışına lisansüstü eğitim için gönderilecek adayların seçiminde,

ilgili kurumların kullanacakları puanları veren bir sınavdır.

Sınavda alınan puanlar, adaylara Sınav Sonuç Belgesiyle duyurulacak ve istenildiğinde yukarıda sayılan amaçlar için ilgili kurumlara adaylar tarafından verilecektir.

2. ALES’in önemi nedir?



Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması amacıyla, lisansüstü öğrenimi görmek üzere yurt dışına gönderilecek adayların seçiminde de ALES sonuçları kullanılmaktadır. Bu yolla yurt dışında lisansüstü öğrenim görmek isteyen adayların bu sınava girmeleri zorunludur. Mecburi hizmet yükümlülüğü olmaksızın, kendi imkanlarıyla yurt dışında lisansüstü öğrenim göreceklerin bu sınava girme zorunluluğu bulunmamaktadır.



Ayrıca bazı kamu kurum ve kuruluşları, yurt dışında lisansüstü öğrenim görecek öğrencilere burs verirken ALES sonuçlarından yararlanmaktadırlar. Yurt dışındaki öğretim kurumları lisansüstü öğrenim görmek üzere kendilerine başvuran adaylardan ülkemizde yapılmış bir sınavın sonuçlarını da istedikleri takdirde, adaylar bu sınavın sonuç belgelerini bu kurumlara verebileceklerdir.

3. ALES sınavı ne zaman yapılır?

ALES, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde, Nisan ve Kasım aylarında olmak üzere yılda iki kez yapılır. Sınavlar her zaman Pazar günü yapılır.

4. ALES’e kimler başvurabilir?

Sınava, bir lisans programından mezun olabilecek durumda bulunanlar, lisans programını bitirenler ile denklik belgesi almış olmak kaydıyla yurt dışında lisans eğitimi görmüş olanlar başvurabilirler.

5. ALES'e kaç kişi giriyor?

Sınava giren aday sayısı her dönem değişmektedir. 2007 İlkbahar Dönemi'nde sınava 166.346 aday girmiştir.

6. ALES sonucum ne kadar süre geçerli?

ALES sonuçları, sınav tarihinden itibaren iki yılık bir süre için geçerlidir. Örnek olarak 22 Nisan 2007 tarihinde yapılan sınavın sonuçları, 2009 Haziran ayının sonuna kadar geçerli olacaktır.

7. ALES'e birden fazla kez girdim. Son aldığım puan mı yoksa en yüksek puan mı geçerli?

Birden fazla kez ALES'e girmiş olanlar geçerlilik süresi içerisinde istedikleri sınav sonucunu kullanabilirler. En son girilen ALES puanını kullanma zorunluluğunuz yoktur. Geçerlilik süresi içerisinde en yüksek puana sahip olan ALES sonucu kullanılabilir.

8. ALES’e nasıl başvurabilirim? Başvuru sırasında neler yapmam gerekiyor?

ALES'e katılmak isteyen adaylardan, Türkiye'deki üniversitelerde bir lisans programından mezun olabilecek durumda bulunanlar kendi üniversitelerinden, mezun durumda bulunanlar istedikleri üniversiteden, KKTC'de oturanlar ise ALES kılavuzunda adresi belirtilen ÖSYM Temsilciliğinden; kılavuz ve başvurma belgesinden oluşan başvuru evrakını, 2,00 YTL karşılığında ilan edilen tarihler arasında alabilir.

Adaylar, kılavuzda belirtilen kurallara uygun olarak doldurdukları Başvurma Belgesi ile sınav ücretinin ilgili hesaba yatırıldığını gösteren Banka Dekontunu; (mezun olmayanlar kendi üniversitelerine, mezun olanlar ise istedikleri üniversiteye) onaylatarak teslim etmelidir.

Başvurma Belgeleri teslim edilirken 2,00 YTL olan Başvuru Hizmeti Ücreti de adaylar tarafından ödenir. Başvurular şahsen yapılır. Başvuru sırasında adayların, Başvurma Belgesindeki kimlik bilgilerinin onaylanabilmesi için, fotoğraflı ve soğuk damga ile onaylı kimlik belgelerini (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) yanlarında bulundurmaları gerekmektedir.

Bir süre sonra sınava girilecek bina ve salonu gösteren Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi, sınavdan önce adayların adreslerine gönderilir.

9. Sınava Giriş ve Kimlik belgem hala elime ulaşmadı? Ne yapacağım?

Sınava başvuran adaylardan Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi eline geçmeyenler, kılavuzda ilan edilen tarihten itibaren sınavın yapılacağı merkezlerdeki ÖSYM Sınav Merkezi Yöneticiliklerine başvurarak bu belgelerini 3,00 YTL ödeyerek çıkartabilirler.

10. Sınava Giriş ve Kimlik belgemde fotoğrafım hatalı. Ne yapmalıyım?

Sınava Giriş ve Kimlik Belgesindeki fotoğraflarında sorun olan adayların bu sorunlarını ÖSYM'ye başvurmak suretiyle çözmeleri gerekir. Sorununu bizzat ÖSYM'ye gelerek çözmek isteyen adaylar, sınava girecekleri merkeze geri dönmek zorunda olduklarını göz önünde tutmalı, bu konudaki başvurularını erken tarihlerde yapmalıdırlar.

11. Sınav sonucumun tekrar incelenmesini istiyorum. Ne yapmalıyım?

Sınav sonuçlarının incelenmesini isteyen adaylar, Sınav Sonuç Belgelerinin gönderildiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde, kılavuz ekindeki "Genel Amaçlı Dilekçe Örneği" veya fotokopisi ile ÖSYM'ye başvurabilirler. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak Biriminin adayın dilekçesi üzerine bastığı tarih damgası ve numara esas alınır. Bu adayların inceleme masrafları karşılığı, ÖSYM'nin T.C. Ziraat Bankası Güvenevler-Ankara Şubesindeki 6032068-
5001 numaralı hesabına 5,00 YTL yatırmaları ve bu ücreti yatırdıklarını gösteren Banka Dekontunun fotokopisini dilekçelerine eklemeleri gerekir. Sınav evrakı ÖSYM'de sınav tarihinden itibaren 100 takvim günü saklandıktan sonra imha edilir.

12. Engelliyim / Sağlık sorunum var. Ne yapmalıyım?

Engelli olan veya sağlık sorunu bulunan adaylar, bu durumlarını gösteren bir üniversite veya devlet hastanesinden alacakları sağlık kurulu raporunu, Başvurma Belgesine eklemek zorundadırlar. Okuyamayacak derecede görme engelli olan adaylara karmaşık şekillere dayalı sorular sorulmaz, bu adaylar ile ellerini kullanamayan adaylara okuyucu / işaretleyici verilir.

13. Sınavın kapsamı nedir?

Sınav, sayısal ve sözel bölümden oluşur. Sınavın sayısal bölümünde 40'ar sorudan oluşan iki test (Sayısal-1 ve Sayısal-2 Testleri); sözel bölümünde ise 80 sorudan oluşan bir test (Sözel Testi) yer alır. Bütün adaylar her üç testi de cevaplar. Sayısal-1 ve Sayısal-2 Testleri adayların sayısal ve mantıksal akıl yürütme (muhakeme) becerilerini ölçmeye yönelik sorulardan oluşur. Sayısal-2 Testindeki soruların, Sayısal-1 Testindeki sorulara göre daha ileri düzeydir. Sözel Testi, sözel akıl yürütme (muhakeme) becerilerini ölçmeye yönelik sorulardan oluşur. Her üç testteki sorular da, belirli yükseköğretim programlarında kazanılan yeterlikleri ve bilgileri ölçmeye yönelik değildir. Test soruları farklı alanlardan gelen yükseköğretim kurumu mezunlarının cevaplayabilecekleri niteliktedir.

Sınavın her bir bölümü için cevaplama süresi 90 dakikadır (1,5 saat).

14. Sınava girerken yanımda neler bulunması gerekir?

a) ALES Sınava Giriş ve Kimlik Belgesi: Belgede, adayın kimlik bilgileri, fotoğrafı ile sınava gireceği merkez, sınav tarihi ve saati, sınava girilecek bina ve salon yazılı olacaktır.

b) Fotoğraflı ve Onaylı Özel Kimlik Belgesi: Sınava girebilmek için Sınava Giriş ve Kimlik Belgesinden başka, adayın kimliğini gösteren fotoğraflı ve soğuk damga ile onaylı bir belge (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) gerekmektedir.

c) Bir Fotoğraf: Sınavda görevliler, adayı kolaylıkla tanıtabilecek bir fotoğraf isteyebilirler. Bu amaçla, her adayın yanında kendini açık bir şekilde tanıtan bir fotoğraf bulundurması gereklidir. Her aday bu fotoğrafın arkasına mutlaka T.C. Kimlik Numarasını, adını ve soyadını yazmalıdır.

ALES Sınava Giriş ve Kimlik Belgesinin aslı ile özel kimlik belgesini yanında bulundurmayan bir aday, gerekçesi ne olursa olsun sınava alınmayacak; sınava alınsa bile sınavı geçersiz sayılacaktır. Adayların sınav binasına cep telefonuyla girmeleri kesinlikle yasaktır.

Aday başı açık ve kılık kıyafeti ilgili mevzuata uygun bir şekilde gelmemişse sınava alınmayacaktır. Başı örtülü adaylar sınava alınsa bile sınavları geçersiz sayılacaktır.

Sınava girerken yukarıda sözü edilen belgelerin yanı sıra şu araç ve gereçlerin de bulundurulması gerekir: en az iki adet koyu siyah ve yumuşak kurşun kalem (mümkünse 2B; değilse B veya HB), yumuşak, leke bırakmayan kaliteli bir silgi ve kalemtıraş.

15. Puanlar nasıl hesaplanıyor?

Adayların her testteki sorulara verdikleri doğru ve yanlış cevaplar ayrı ayrı toplanacak, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puanlar elde edilecektir. Her test için ham puanların ortalaması ve standart sapması ayrı ayrı hesaplanarak adayların ham puanları, ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart
puanlara dönüştürülecektir. Böylece her aday için Sayısal-1, Sayısal-2 ve Sözel Standart Puanlar (SP) hesaplanacaktır. Bu standart puanlar kullanılarak her aday için sayısal ağırlıklı, sözel ağırlıklı ve eşit ağırlıklı olmak üzere 3 ağırlıklı puan (AP) hesaplanacaktır.

Ağırlıklı puanların hesaplanmasında testlerin ağırlıkları aşağıdaki gibi olacaktır: Sayısal-1 SP Sayısal-2 SP Sözel SP

Sayısal AP 0,3 0,4 0,3

Sözel AP 0,2 0,1 0,7

Eşit AP 0,25 0,25 0,5




16. Sınav sonucu nasıl bildiriliyor?

Sınav sonuçları, adayların adreslerine Türkçe ve İngilizce hazırlanmış olan bir sınav sonuç belgesiyle gönderilecektir. Bu belgede adayların sınavın her iki bölümüne ait doğru ve yanlış cevap sayıları, ALES Puanları ve bu puanlara göre başarı sıraları yer alacaktır.

Yüksek Lisans Yapmak isteyen öğrenciler için temel bilgiler


Lisansüstü Eğitim Sınavı (ALES), herhangi bir üniversitede lisans eğitimini tamamlamış veya üniversite son sınıfta okuyan ve yüksek lisans eğitimi almak isteyen kişilerin girmek zorunda oldukları bir baraj sınavıdır. Yüksek Lisans için;


Lisansüstü Eğitim Sınavı’nın (ALES’in) % 50’si
Lisans Derecesinin (Transcript’in) % 25’i
Mülakat Sınavı’nın % 25’i
alınmaktadır. Bu işlemler sonucunda elde edilen puanlar en yüksekten başlayarak sıralanırlar ve üniversitenin kontenjanı dâhilinde yüksek lisans programına yerleştirilirler. Yüksek Lisans programına girebilmek için ALES puanının mümkün olduğunca yüksek olması önemli bir avantajdır.

ALES Sınavı Nisan ve Kasım dönemleri olmak üzere yılda iki yapılır. Sınavda Sayısal ve Sözel olmak üzere iki ayrı bölüm vardır. Yeni değişikliklere göre sayısal bölüm ise sayısal 1 ve sayısal 2 olarak iki bölüme ayrılmıştır.
Sayısal1 40 Soru 45 Dakik
Sayısal2 40 Soru 45 Dakika
Sözel 80 Soru 90 Dakika


Sınavla İlgili Diğer Bilgiler;

Sınavda ilk önce Sayısal1 ve Sayısal 2 Bölüm Kitapçıkları dağıtılır. Cevapların, sayısal bölüm için ayrılan süreden erken bitmesi durumunda geri kalan süre sözel bölüme devredilemez. Sözel kitapçığını alabilmek için 90 dakikanın bitmesini beklemek zorundasınız. Bu nedenle soruları hızlı çözüp beklemek yerine zamanı doğru kullanmak yararınıza olacaktır.Sınavda 4 yanlış 1 doğruyu götürmektedir.Sınavda en yüksek puan 80’dir. Üniversitelerin taban puanı genellikle 55’tir. Ancak bazı programlarda üniversite baraj puanını yüksek tutma hakkına sahiptir.

Örnek Uygulama; Ahmet Tanas Balıkesir Üniversitesi Bandırma İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü’nü 76,82 not ortalaması ile bitirmiş ve Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Politikası Anabilim Dalı’nda yüksek lisans eğitimi yapmak isteyen bir öğrencidir. Ahmet okulu bitirmeden önce Mayıs döneminde girmiş olduğu LES Sınavı’ndan 63,55 almıştır. Ağustos ayında açılan Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne başvurusunu yapmış ve mülakata katılmıştır. İktisat Politikası Bölümü’ne 30 kişi alınacaktır ve Ahmet’in puanı;

LES’in % 50’si = 63,55 ´ 0,50 = 31,78
Transcript’in % 25’i = 76,82 ´ 0,25 = 19,21
Mülakatın % 25’i = Sınavdan sonra ilan edilir. (Bazen ilan edilmez. sadece kazanan kişiler açıklanır)

(31,78) + (19,21) + (Mülakat notunun % 25’i) = Diyelim ki 82,77

Ahmet Tanas’ın aldığı puan (82,77) yukarıdan aşağıya doğru sıralandığında kontenjan dahilinde bulunuyorsa (30 kişi arasında) Ahmet Yüksek Lisans eğitimi yapmaya hak kazanmış olacaktır. Ancak ilk 30 kişi arasına giremez ise bu programa yerleşemeyecektir. Bir kişi aynı anda birden çok programa başvurabilir. Ancak kazandıklarından sadece bir tanesinin eğitimine devam etme hakkı vardır.