Uluslararası sistem tarafından tanınmayan ve ciddi ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya bırakılan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) tüm olumsuzluklara rağmen var oluş mücadelesini sürdürüyor.

Ada ülkesi, son dört yılda ekonomisini yaklaşık iki kat büyüttü ve kişi başına düşen milli gelirini 14 bin dolara çıkarmayı başardı. Ülke yönetimi, zaman zaman tartışmalara sebep olan casino (*********) turizmine de çeki düzen vermek için harekete geçti. Geçen yılki 378 milyon dolarlık turizm gelirlerinin 75 milyon dolarlık bölümünü oluşturan kumarhaneleri daha sıkı denetim altına almak için harekete geçen KKTC Başbakanı Ferdi Sabit Soyer, son derece kararlı olduklarını vurguluyor: "İşini doğru yapmayanları uyarma, birleştirme ya da kapatma yoluna gidebiliriz."
Başbakan Soyer, KKTC'nin geçen yılki toplam ihracatının 80 milyon dolar olduğu düşünüldüğünde, 75 milyon dolarlık ********* gelirinin çok ciddi rakam olduğuna işaret ederek, bu sebeple kumarhanelerin kapısına kilit vurmadan, sistemi daha sağlıklı ve şeffaf bir hale getirecek bir dizi önlem üzerinde çalıştıklarını dile getirdi. Önceleri 'turizmin çeşnisi' olarak görülen kumarhanelerin zamanla 'hoş olmayan örgütlenme biçimlerini' de beraberinde getirdiğini vurgulayan Soyer, her şeye rağmen bu sektörden elde ettikleri gelirlerin turizm gelirlerinin çok altında olduğuna dikkat çekti. "Biz Doğu Akdeniz'in Las Vegas'ı olarak anılmaktansa, gerçek anlamda iktisadi faaliyetlerin olduğu bir ekonomi olarak anılmayı tercih ederiz." diyen Ferdi Sabit Soyer, yeni düzenlemelerin Cumhuriyet Meclisi'ne sunulduğu bilgisini verdi. Yasanın Meclis'in yeni yasama yılında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yürürlükteki kanun 240 yataklı otellere ********* açma izni veriyor. Yeni kanun çıktıktan sonra sadece 500 yataklı olan oteller casino açabilecekler. Başbakan Soyer, kumarhanelerin hâlâ 'kumarı önleme yasası' çerçevesinde değerlendirildiğini belirterek, son dönemde bu kurumlara dönük vergi politikasının değiştiğini, denetimlerin artırıldığını ifade ediyor. Ülkede faaliyet gösteren kumarhanelerden 'şans oyunları hizmet vergisi' alınıyor. Verginin matrahı; işletmenin her gün için elde ettiği brüt gelir üzerinden hesaplanıyor. İşletme sahipleri giderleri ve vergi, resim, harç adı altında devlete ödedikleri tutarları 'şans oyunları hizmetleri vergisi' matrahından düşemiyor. Devletin resmî kayıtlarına göre ülkede halen 25 casino faaliyet gösteriyor. Beş casino ise izin için bekliyor. Casinolar dışında 100 kadar da bet ofis olduğu tahmin ediliyor.
KKTC Ekonomi ve Turizm Bakanlığı'nın verilerine göre, 2007 yılının ilk altı ayında gelen yolcu sayısı 365 bin 719'du. 2008 yılı Ocak-Haziran döneminde bu rakam yüzde 2,3 artarak 374 bin 145'e çıktı. Resmî rakamlar Türkiye Cumhuriyeti uyruklularda yüzde 4,6 oranında bir artış, yabancı uyruklularda ise yüzde 6,9 düşüş yaşandığını gösteriyor. Uzmanlar, düşüşün altında İngiliz para birimi poundun dolar ve Euro karşısında aşırı değer kaybetmesinin yattığını dile getiriyor. Gelen turistlerin önemli bir bölümünün İngiltere vatandaşı olduğunu kaydeden uzmanlar, "Pound'un değer kaybetmesi onlar açısından birçok mal ve hizmetin fiyatının yükselmesi sonucunu doğurdu. Bu da turistin azalmasına sebep oldu." yorumunu yapıyor. Geçen yılın ilk altı ayında yüzde 29 olan tesislerin doluluk oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 28'e indi. Geçen yıl 15 bin 75 olan yatak kapasitesi de, bu yıl yüzde 4,6 azalarak 15 bin 26'ya geriledi.
Polisiye film gibi para teslimi
KKTC, elektrik üretiminde 120 megavatlık kapasiteyle ana güç konumundaki Teknecik Termik Santralı'nın art arda gelen arızalarla devre dışı kalması sebebiyle iki yıl önce elektrik krizi yaşamıştı. Krizin aşılması için Güney Kıbrıs'tan günlük maksimum 75 megavatlık elektrik alınmıştı. Başbakan Sabit Soyer, elektrik bedelinin ödemesinin KKTC Merkez Bankası üzerinden yapılmasını istediklerini; ancak Güney Kıbrıs'ın KKTC'yi tanımaması sebebiyle "Sahte devletin sahte kurumlarından işlem yapmayız." diyerek bu isteği geri çevirdiğini söyledi. Rum Kesimi'nin KKTC'de şubesi bulunan HSBC üzerinden ödemeyi de kabul etmediğini anlatan Soyer, "Bunun üzerine paranın cash ödenmesi formülü bulundu. Üç milyon Kıbrıs lirası sayılarak, James Bond çantalara konuldu. Casus filmlerinde olduğu gibi çantalarla Güney Kıbrıs sınırına bırakıldı." dedi.
Ufuk Şanlı 01 Eylül 2008, Pazartesi

http://zaman.com.tr/haber.do?haberno...zmle-buyutecek