Konu: Türkiye yayıncılığı için dönüm noktası....

Fuarın açılışının üçüncü gününde bir yayıncı bir başkasına, “vallahi öyle yorgunum ki, en yakın arkadaşıma rastlasam tanıyamayacak hale geldim” diyor.


Fuar açılmadan önceki tüm yorgunluklar bir yana, sırf son üç günün maratonu yeter.

Türkiye’den 100’ü aşkın yayıncının yerleştiği alanda, bütün dillerin birbirine karıştığı bir uğultu var sürekli olarak.

Her bir standdaki bir masa iki üç sandalye etrafında, yayıncılar, ellerinde dosyalarıyla yabancı yayınevlerinin temsilcilerine kitaplarını, yazarlarını, kendilerini tanıtıyor; çekim, kayıt yapan not tutan gazetecilerin sorularını yanıtlıyor, yazarlarını ağırlıyorlar.

Türkiyeli yazarların eserlerini kendi dillerinde basmaya niyetlenen, Yunanlılar, Arjantinliler, Perulular, Almanlar, Fransızlar, İranlılarla hemen bir ortak dil bulunuyor ya da dil bilenlerden imdat isteniyor.

Yer yer kalabalıktan yürümenin imkansız hale geldiği Alman yayıncılar bölgesinde de, bir Türkiye ağırlığı hissediliyor.

Alana yayın yapan radyodan sık sık Türk edebiyatıyla ilgili sohbetler duymak mümkün. Ya da Der Spiegel, Die Zeit gibi ünlü dergi ve gazetelerin açık sohbet koşelerinde Türkiyeli yazar ve şairlerle yapılan söyleşileri izlemek.

"Türkiye için dönüm noktası"

Türkiye ile uzun yıllardır ilgilenen, Orhan Pamuk, Perihan Mağden, Nedim Gürsel gibi bir çok yazarı Almanca yayımlayan Suhrkamp, Almanya’nın en köklü ve saygın yayınevlerinden biri.


Türkiyeli yazarlar

Sohbet fırsatı bulduğum Suhrkamp telif anlaşmaları ve kontratlar bölümü yönetmeni Petra Hardt, bu fuarın Türkiye açısından bir dönüm noktası olacağından emin.

Ahmet Hamdi Tanpınar’dan Mehmed Uzun’a, Fazıl Hüsnü Dağlarca’dan Aslı Erdoğan’a, Türkiye’den bir dizi yazar ve şairin kitaplarını Almancada Türkiye Kitaplığı adı altında biraraya getiren Robert Bosch Vakfı’ndan Bettine Berns da, benzer görüşleri paylaşıyor.

“Biz Almanların Türkiye hakkındaki fikirleri uzun yıllar ağırlıkla iki şeyle beslendi” diyor. “Birincisi bu ülkeye göçen yoksul, eğitimsiz Türkiyeli göçmenler, ikincisi ise yazları gittiğimiz Türkiye sahil kasabaları. Artık bu değişiyor.”

Türkiye ulusal organizasyon komitesiyle yakın ilişki içinde çalışan Berns’in bazı eleştirileri de var. Kültürel varlığın sunumu konusunda büyük eksiklikler olduğunu düşünüyor.

“O kadar para döküp seminerler konserler düzenliyorlar. Ama izlemeye giden Almanlar hiç bir şey anlayamıyor. Çünkü bu müzik nedir, Türkiye kültürünün hangi yanını temsil eder, sahneye çıkan sanatçı kimdir, yazar, yayıncı kimdir hiç bir bilgi verilmiyor” diyor.

Bütün bunları tecrübe eksikliğine bağlıyor.

Sık sık “Türkiye kendisini dış dünyaya niçin iyi anlatamıyor” diye ifade edilen sorunun yanıtını, Almanya’da yaşayan yazar, yayıncı ve Orhan Pamuk’un çevirmeni Recai Hallaç veriyor.

Hallaç'a göre bunun nedeni, Türkiye’nin şu ana kadar hep, geçmişinin ne kadar görkemli olduğunu anlatmaya çabalaması.

“Bu da aslında, bugüne dair anlatacak bir şeyimiz yok demenin Türkçesidir” diyor Recai Hallaç.

Kolektif İstanbul

'Batı merkezciliği'

Birleştirilmiş on büyük havaalanı duygusu veren fuar koridorlarında karşıma çıkıveren Murathan Mungan’a göre ise, "sorunun önemli bir boyutu, batının Türkiye’ye ya da batı dışındaki kültürlere pek bakmayı istememesi, batı merkezciliği".

Bir yıldır çalışmalarını sürdüren ve yüzlerce yazarı, yayıncıyı, bireyler olarak ve mesleki kuruluşlarıyla bir araya toplamayı, hükümetin de mali desteğini alarak Frankfurt fuarında onur konuğu katılımını gerçekleştiren Ulusal Komite ise, yorgun ama memnun.

Hem kültürün geçmişe yönelik sunumunun, hem klişeleştirilmesinin aşılması yönünde önemli adımlar atabildiklerini, hem de seçtikleri 'Bütün Renkleriyle Türkiye' sloganını, en azından, 'bütün renkleriyle Türkiyeli yayıncı ve yazarlar' görünümüyle bu fuara yansıtabildiklerini düşünüyorlar.

Tecrübeye gelince...

Konuştuğum istisnasız bütün yayıncılar, daha şimdiden, harıl harıl gelecek yılki fuara nasıl daha iyi hazırlanabileceklerini tasarlıyor, eksikliklerini saptıyor, bunları nasıl giderebileceklerini tartışıyorlar.

Eleştiriler, şikayetler bir yana, fuarda, umut var


kaynak

Bu hareketlilik heyecan uyandirici, umarim daha iyi yerler ediniriz.

Türkiye’nin tüm renkleri Frankfurt Kitap Fuarı'nda


Türkiye'nin onur konuğu olarak katıldığı 60. Frankfurt Kitap Fuarı’nda Türk edebiyatı ve kültürü büyük ilgi gördü. Pazar günü sona eren fuarda 60 yılın ziyaretçi rekoru da kırıldı. Fuarı yalnızca Cumartesi günü, 78 bin 218 kişi izledi.



Türkiye Ulusal Yürütme Komitesi üyelerinin düzenlediği değerlendirme toplantısında, Türk edebiyatı ve kültürünün gördüğü ilginin beklenenden fazla olduğu belirtildi.



Yaklaşık 100 Türk yayınevinin dünya yayınevleriyle bir araya geldiğini, bunun da çalışmalara kültürün yanı sıra ekonomik bir boyut kazandırdığını ifade eden üyeler, fuarda Türkiye'nin çok sayıdaki renklerini yansıttıklarını, doğal davrandıklarını ve bağımsız hareket ettiklerini kaydetti.



Ziyaretçilere Türk edebiyatının çeşitliliğini ve Türk kültürünün çok katmanlılığını göstermek için onur konuğu olarak katıldıkları fuarda, Türk edebiyatının uluslararası alanda hak ettiği ilgiyi gördüğünü belirten komitenin eş başkanı ve yayıncı Müge Gürsoy Sökmen, fuardaki bazı yayıncılardan, özellikle yurt dışında ilişkiler ve lisans satışları konusunda büyük başarı sağladıklarına dair bilgi aldıklarını kaydetti.



Yaşar Kemal, Mario Levi ve Ayşe Kulin gibi ünlü ve uluslararası alanda kendine yer edinmiş yazarların yanı sıra genç yazarların ve yeni yeteneklerin de uluslararası alanda büyük ilgi gördüğünü ifade eden Sökmen, "Genç yazarlarımız, kendilerini onur konuğu kapsamında göstermenin ötesinde, uluslararası kamuoyunun karşısına kendilerine özgü benzersiz sanatçılar olarak çıktılar" dedi.

kaynak