Türkiye'nin en anlaşılır ekonomi yazarı Güngör Uras, DOLAR 1.5'YE OTURUR'u tahminin ardından Millliyet Gazetesi'ndeki köşesinde ekonomiye dair yeni analizler yaptı. Dolar 1.70 YTL'ye çıktığında bile elindeki doları
bozdurmayanlar NE YAPMALI?



--------------------------------------------------------------------------------
Dolar güne nasıl başladı
Kapalıçarşı'da bugünkü rakamlar şöyle:

--------------------------------------------------------------------------------

Ayşe Hanım Teyzem diyor ki, “Neler olduğunu gördük. Onlar geçmişte kaldı. Önemli olan önümüzde günlerde nelerin olacağı...”

Sonra da ısrar ediyor: Anlat bakalım, önümüzdeki günlerde neler olur?
Ayşe Hanım Teyzem’e dedim ki, “Kısa süreli de olsa ekonomide nelerin olacağını tahmin etmek çok güçtür. Kocaman kocaman ilim ve bilim adamlarının, üstatların yaptıkları tahminlerin nasıl tutmadığını, nasıl dayak yediklerini gördük. Tahminde bulunmak belalı iştir. Çünkü ekonomide oyuncular devamlı pozisyon değiştirir. Devamlı değişen pozisyona göre gerçekçi tahminler yapılamaz. Hele hele benim gibi saf ve bakir Anadolu çocukları bu işi doğru dürüst yapamaz.”
Fakat Ayşe Hanım Teyzem ısrar etti. Dedi ki, “İnsanın yarın neler olabileceği konusunda az çok bir şeyler tahmin etmesi gerekir ki, ona göre adım atsın. Sen aklının yettiğinde yap tahminini... Tutar, tutmaz, ayrı mesele...” Bunun üzerine ben de tahminlerimi sıraladım.

BU YIL BÜYÜRÜZ GELECEK YIL ALLAH KERİM
Bu yılın sonuna geliyoruz. Yılı yüzde 2-3 büyüme ile tamamlarız. 2009 için şimdiden kötümser beklentiye girmeye gerek yok. Gün ola, harman ola... Zengin ülkeler krizi önleme arayışında piyasaya oluk gibi satın alma gücü akıtıyor. Zengin ülkelerde de fakir ülkelerde de ekonomiler durgunluğa girse bile halk giyinmek, yemek içmek zorunda.

2009'DA NE OLACAK
Bizim üretimimiz ve ihracatımız yiyecek ve giyecek maddeleri ağırlıklı. Dışarıda yiyecek ve giyecek talebi ölmez ise bizim ihracatımız da büyük ölçüde düşmeyebilir. İhracat devam eder ise üretim ve istihdamda büyük ölçüde gerileme olmayabilir.
Kış ayları yağışlı geçer ve de yiyecek giyecek üretimi belli bir çizgiyi koruyabilir ise, 2009 yılında da büyümeyi yüzde 2-3 oranında, hatta onun da üzerinde tutturabiliriz.

IMF İLE ANLAŞACAĞIZ
Hükümet, gecikerek de olsa durumu anlayacak. IMF ile masaya oturacak. Anlaşma, Türkiye’nin kriz rüzgârını daha az hasarla atlatmasına (gecikerek de olsa) yardım edecek.

DÖVİZ GİRİŞİ DEVAM EDECEK
Dünyada faizler sıfıra doğru iniyor. Zengin ülkeler piyasaya para akıtıyor. Piyasalardaki para, krizin şaşkınlığı geçince gidecek yer arayacak. Yüksek faiz (risk priminin de üzerinde olduğu için) Türkiye’ye döviz akımının devamını sağlayacak. Unutmayınız dünyada 5 trilyon dolar “kurtarma parasından” söz ediliyor. Tek bir İngiliz bankası 16 milyar dolar destekle ayakta kalabiliyor. Rakamlar büyüdü...
Böyle bir ortamda biz cari açığımızı (döviz açığımızı) kapatabilecek dövizi (pahalı da olsa) buluruz. Dövizsiz kalmayız.

DOLAR 1.60'a ÇIKABİLİR AMA BU DURUM KALICI OLMAZ
Uzun dönemde doların ne olacağı tahmin edilemez. Bakınız doların euro ile ilişkisi bile kısa sürede nasıl değişiyor. Ama görünen o ki, bizde kısa sürede dolar (1.50-1.60 YTL bandında dolanacak ve de) 1.50 YTL dolayında bir yere oturacak. Kısa sürede 1.60 YTL’nin üzerine çıkışlar görülebilir. Ama bu çıkışlar büyük olasılıkla kalıcı nitelik taşımayacak.

HALK DOLAR STOĞUNA KIYAMIYOR
Tekrarda yarar vardır, dolar fiyatı tahmini yapmak imkânsızdır. Burada “olasılıklardan söz ediliyor.” Halkımızın bankalarda ve cebinde hâlâ büyük miktarda dolar stoğu var. Halkımız bu dolarlara kıyamıyor. Satamıyor. Dolar 1.70 YTL olduğunda bile çok az satıldı. Ama az da olsa bu satışlar dolar fiyatında belli ölçüde istikrarı sağlayabiliyor.

ENFLASYONU YÜZDE 15'İN ALTINDA TUTMAK BAŞARI
Önümüzdeki dönemde ithal malları fiyatı artacak. İçeride üretilen malların maliyeti artacak. Eğer halkın cebine ek para girmezse, tüketim gerileyecek ve fiyatlar alıp başını gidemeyecek. Ama önümüzdeki dönemde hükümet bütçeden musluğu açarsa enflasyonu yüzde 15’in altında tutamaz. Fakat görülen o ki, kısa dönemde enflasyonun çıldırması söz konusu olamayacak.

Genel enflasyon oranının yüzde 15’ lerde kalması, Ayşe Hanım Teyzem’in pahalılıktan ezilmeyeceği anlamına gelmez. Ayşe Hanım Teyzem’in harcamaları gıda, tüpgaz, doğalgaz, elektrik, dolmuş-otobüs ağılıklıdır. Maalesef bu harcamalarda yüzde 25’i aşan artışlar olacak.
Geçen hafta sonu hükümetin doğalgaza yaptığı yüzde 22.5’lik zam bunun işaretidir.

BANKALAR BATMAZ
Dışarıdaki kriz bizim bankalarımızı da sallıyor ama, bu sallantılara dayanıklı yapıları olduğu için bizim bankalar batmaz. Yabancı yerli, kamu özel, büyük küçük aynı mevzuata, aynı denetime,aynı güvenceye sahip olduğundan halkın tasarrufunun nerede olduğu önemli değil. Bugüne kadar direnen hükümet mevduatının tamamına güvence verecek.

FAİZ MEVDUATTA YÜZDE, 25’e ÇIKAR
Bankalar YTL mevduata yüzde 25 dolayında faiz verecek. Bankalardan kredi alana kredinin yıllık maliyeti yüzde 30-35’ler dolayına çıkacak.
Devlet iç borç bulabilmek için bono faizlerini yüzde 22’nin üzerine çıkaracak. Bugüne kadar dolar ve euro cinsi döviz mevduatına yıllık yüzde 4-5 oranında (brüt- vergisi kesilmemiş) faiz ödeyen bankalar döviz mevduatı faizlerini yüzde 7-8 dolayına yükseltecek.

MORALİMİZİ BOZMAYALIM BUNU DA ATLATIRIZ
Bizim evin duvarında büyükannemden kalma eski yazı bir levha vardı. Bu levhada “Bu da geçer... Ya hu!” diye yazarmış. Sonra ben onu Latin harfleriyle yazdırdım. Çalışma masamın önündeki duvara astım. İşte o biçim: “Bu da geçer... Ya hu! Geçer de... Bazılarını deler geçer, bazılarını sallar geçer... Bazılarını da hiç etkilemez... Ama sonuçta geçer. Üç zaman içinde (3 ay mı desem, 3 yıl mı desem) geçer.
Bu kriz rüzgârı dünyanın sonu değil. Önemli olan yaşamın sürmesi. Yaşamın sürmesi ve refah üretime bağlı.
Üreteceğiz ki hem iş hem aş çoğalsın... Bizim arayışımız, üretimi sürdürmek arayışı olacak. Zorluğa çare tükenmez. Yeter ki gerçekleri görelim. Kafayı çalıştıralım.


http://www.ensonhaber.com/Ekonomi/16...r-in-hali.html