Konu: BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı)

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMLARININ GELİŞTİRİLMESİ

TANIMI: Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) her bir engelli çocuk için yazılı olarak bölge eğiğim kurumu veya özel eğitim ünitesi tarafından geliştirilmiş olan ve engelli çocukların, öğretmenlerin, ana-babaların veya koruyucu ailelerin özel gereksinimlerini karşılamak için oluşturulmuş özel eğitim programlarıdır (Fiscuss, Mandell, 1981).
Amerika Birleşik Devleti’nde 1975 yılında çıkarılan Tüm Engelliler İçin Eğitim Yasası olan PL 94-142 ile BEP süreç olarak devlet kontrolünde uygulanmaya başladı. Bu yasa ile amerikan toplumu ve eğitim sistemi Tüm engelli çocuklar ve yetişkinler için BEP’i hazırlamayı yasal zorunluluk haline getirdi.
Bu yasa kapsamında BEP şu çalışmaları içerir:
çocuğun şu andaki eğitim performansını,
kısa dönemli öğretim amaçlarını da içeren uzun dönemli amaçları,
çocuğa sağlanabilecek özel öğretim hizmetlerini ve çocuğun normal eğitim programlarına ne ölçüde katılabileceğini,
bu tür hizmetlere başlanması için düşünülen zaman ve devam edeceği süreyi, uygun amaç, ölçüt, değerlendirme sürecini, öğretim amaçlarının değerlendirilmesi için en azından bir yılı esas alan zaman çizelgesini.
BEP çalışmaları iki süreç halinde yapılır: birincisi, BEP komitesi tarafından alınan kararların yazılı kağıdını oluşturan BEP kayıtları, ikinci olarak da engelli çocuğun eğitim programları hakkında ortak karar almayı ve yazılı dokümanı geliştirmeyi amaçlayan okul personeli ile aile arasında yapılan BEP toplantıları.
BEP toplantıları ve dokümanlarının işlevi ve amaçları aşağıdaki maddelerde sıralanmıştır.
BEP toplantısı, ana-babalar ve okul personeli arasında iletişim aracı görevi görür, çocuğun gereksinimleri, nelerin sağlanabileceği ve karşılaşılacak sonuçların neler olabileceği konusunda her iki tarafa eşit söz hakkı sağlar.
BEP ana-babalar ile okul arasındaki ayrılıkların çözümlenmesi konusunda önemli bir yarar sağlar.
BEP engelli çocuğun alması gereken özel eğitim ile ilgili hizmetlerin hangi kaynaklardan sağlanabileceğinin listesini sunar.
BEP her engelli çocuğun, onun özel öğrenme ihtiyaçlarına uygun özel eğitim ve ilgili hizmetleri sağlayan çözüm aracıdır.
BEP kayıt dokümanı, engelli çocuğun gerçekte ailenin ve okulun anlaştığı şekilde hizmet alıp almadığını belirlemede kullanılır.
BEP çocuğun amaçlar doğrultusunda ilerlemesini belirlemede, değerlendirme aracı olarak kullanılır.
BEP sürecinin nasıl işleyeceği, katılımcıların BEP fonksiyonlarını nasıl algıladıklarına bağlıdır. Değişik düzeylerdeki otoriteler BEP’in temel amacını farklı biçimde algılayabilirler. Okul düzeyinde BEP öğretim stratejilerine yol gösteren bir dizi set olarak görülebilir.
BEP sürecinde ana-baba ve uzman işbirliğinin aşamaları:
Bilgi toplama,
Karar verme,
Belirleme ve ölçme,
Yerleştirme ve program yapma,
Programı uygulama,
Programı izleme ve değerlendirme (Şenel, Tekin, 1997)
BEP en uygun değerlendirme ve karar verme işlem süreci olarak ekip çalışmasını içerir. Ekip çalışması çoklu disiplinler arası iletişim çalışması olduğundan engelli çocuk için sonuca götürücü işlevsel ürünü ortaya çıkarır. Ekip çalışmasında her disiplin kendi mesleki donanım ile çocuk değerlendirildiğinden çalışma sonucu ortaya çıkan karar çocuğun eğitim hizmetinden en nitelikli şekilde yararlanmasını sağlar. Eğer ekip plan yapmaya karar verirse aşağıdaki basamakları izlemek gibi bir yol seçmelidir:

Değerlendirme etkinlikleri için zaman çizelgesi oluşturulmalı,
Değerlendirmeye kimlerin katılacağı sıralanmalı,
Ne tür bir değerlendirme kullanılacağına karar verilmeli,
Değerlendirmede ne çeşit yöntem ve araçların uygulanacağı belirlenmelidir.
Değerlendirme sürecinin basamakları tanımlanmalıdır.



PL 94-142 yasası kapsamında ABD’de BEP için uygulan çocuk değerlendirme kontrol listesi ise şu şekildedir.
İlgili Alan Yerleştirmeye Planlama Neden Geldiği Yollayan
Uygunluğunun Gerekçeleri Gerekmediği Gün Kişi
Belirlenme
Gereksinimi
1.Başlangıç gönderme
2.Davranışsal gözlem
3.Eğitim geçmişi
4.Değerlendirme için
Ana baba onayı
5.Hizmet için
Ana baba onayı
6.Değerlendirme özeti
A.Fiziksel
Tıbbi
Görme
İşitme
Konuşma
Motor
B.Eğitim
Başarı
Tanı
C.Dil
Alıcı
İfade edici
D.Bilişsel
Zeka
Uyumsal
E.Sosyal-duygusal
Özbakım
Kişilik
Sosyal ilişkiler
F.Çevre
Sınıf
Okul
G.Aile
Başat dil
Sosyal
H.Yakın çevre
( Placement Committee in Special Education, 1976, National Assocition of State Directors of Special Education, P59)
BEP KAPSAMINDA EKİPTE YER ALAN UZMANLAR

(Fiscuss, Mandell, Understanding Exceptional People, st, Paul Minn, West, 1981)




BEP’in İçeriği
İdeal olarak BEP süreci ikiye ayrılır: 1. genel hizmet planının gerçekleştirilmesi, 2. bireyselleştirilmiş öğretim programının (BÖP) geliştirilmesidir. Genel hizmet planı BEP komitesinin görevinin bir ürünüdür ve özellikle şu bilgileri içermelidir:
Öğrencinin o andaki performans bilgileri,
Okul yılı sonunda ulaşılacak yıllık amaçlar,
Yıllık amaçlara ulaşmada basamak oluşturacak kısa dönemli amaçlar,
Özellikle özel eğitim ve diğer ilgili özel servislere sağlanacak doküman,
Özel materyaller ve öğretim yöntemlerinin belirlenmesi,
Önerilen programları uygulayacak kişilerin belgeleri,
Çocuğun eğitim programında geçireceği sürenin tahmini,
Hizmetlerin başlangıç ve toplam süresinin geçici olarak belirlenmesi,
Çocuğun kısa dönemli hedeflerini değerlendirme yöntemleri ve süresi,
BEP komite üyelerinin rollerinin tanımı ve imzaları.
BEP FORMU
Başlangıç Bireysel Eğitim Planı
Ø0 Çocuğun adı:
Ø1 Kimlik no:
Ø2 Doğum tarihi:
Ø3 Şimdiki okulu:
Ø4 Şimdiki sınıfı:
Ø5 Toplantı tarihi:
Ø6 Önerilen özel eğitim programı:
Ø7 Başlama tarihi:
Ø8 Katılım süresi:
Ø9 Önerilen özel eğitim hizmetleri:
Ø10 Başlama tarihi:
Ø11 Katılım süresi:
Ø12 Düzenli eğitim programına katılım:
Ø13 Sıklığı:
Ø14 Saat/hafta:
Varolan Performans Düzeyi
Alan
Değerlendirme aracı
Değerlendirme tarihi









Yıllık amaçlar ve kısa dönemli öğretim hedefleri
Tamamlandı
Değerlendirme kriteri
1. yıllık amaç
kısa dönemli öğretim hedefleri
Evet ( ) hayır ( )
Tarih:

2. yıllık amaç
kısa dönemli öğretim hedefleri
Evet ( ) hayır ( )
Tarih:

3. yıllık amaç
kısa dönemli öğretim hedefleri
Evet ( ) hayır ( )
Tarih:

Ailenin yerleşim isteği İmza öğrenci ile olan ilişkisi tarih:
Ailenin yerleşimi reddi İmza tarih:
Tüm katılanların isim ve numaraları isim ünvanı isim ünvanı
Toplantı tarihi

BEP (BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PLANI)Her insan diğer insanlardan farklı bedensel zihinsel özellik ve yeteneklerle dünyaya gelmektedir. Doğuştan gelen bu özelliklerin bir kısmının yaşam boyunca değişmediğini, bir kısmının ise sosyo-ekonomik-kültürel özelliklerden dolayı değiştiğini görmekteyiz. Bu nedenle bazı bireylerin uyarıcıları alma, algılama ve tepki verme mekanizmalarındaki yetersizlikler, özürler veya üstünlükler onların akranlarından farklı olmalarına yol açmaktadır.Bireylerin; eğitilirken kendi yetenek ve özelliklerine uygun eğitim öğretimden faydalanmaları kaçınılmazdır. Bu nedenle yetersizliğe, özre veya üstün yeterliliğe sahip bireyleri toplumun değişik alanlarına kazandırmak ve yeteneklerini en üst düzeyde geliştirmek için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programına (BEP) ihtiyaç duyulmuştur.Ülkemizde her ne kadar sistemli bir şekilde uygulanmasında sorunlar yaşansa da Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Özel Eğitim programı ve düzenine gereksinim duyan her bir çocuk için geliştirilmelidir. BEP özel eğitim gerektiren çocuklara erken müdahale hizmetleri sağlayan bir çeşit ayrıntılı plandır. BEP; hedefleri, içeriği, uygulamayı ve programın değerlendirilmesini kapsamaktadır. BEP; güçlükleri olan çocukların ihtiyaçlarına ve yeteneklerine uygun bir eğitim sağlanması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP); özel eğitim gerektiren bireyler için geliştirilen ve aileleri tarafından onaylanan; bireyin, ailenin, öğretmenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan ve amaçlanan hedeflere ulaşmada verilecek destek eğitim hizmetlerini içeren bir eğitim öğretim programı olarak tanımlayabiliriz. BEP bireyin tüm gelişim alanlarında gözlem, gelişim, değerlendirme ölçekleri kullanılarak ve amaçlanan hedeflerin gerçekleşme düzeyi doğrultusunda değerlendirilir. Birey için hazırlanacak BEP bu değerlendirme ve veriler esas alınarak gerçekleştirilmeye çalışılır. BEP NERELERDE UYGULANIR ?

Özel Eğitim Kurum ve Okullarında, Mesleki Eğitim Merkezlerinde, Normal Eğitim Öğretim Kurumlarında Özel Eğitim Sınıflarında Normal sınıflarda Kaynaştırma Eğitimine tabi öğrencilere uygulanır.BEP KİMLERE UYGULANIR ?

· Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği· Orta Düzeyde Zihinsel Yetersizliği· Ağır Düzeyde Zihinsel Yetersizliği· İşitme, Görme ve Ortopedik Yetersizliği· Birden fazla alanda yetersizliği· Sinir sisteminin zedelenmesi sonucu ortaya çıkan yetersizlik· Dil ve konuşma yetersizliği· Özel öğrenme güçlüğü· Duygusal uyum güçlüğü· Sosyal uyum güçlüğü· Süreğen hastalığı olan· Otizm· Üstün ve özel yeteneği olan bireylere yönelik eğitim-öğretim programlarını kapsar. BEP, yukarıda sayılan Özel Eğitime gereksinim duyan bireylere yönelik elde edilen veriler ve değerlendirmeler sonucunda hazırlanıp uygulanmaya çalışılır. Özel eğitime ihtiyaç duyan kişiler için BEP’ in geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve amaçlanan hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi için 2509 sayılı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği BEP Geliştirme Biriminin kurulmasını öngörür. BEP Geliştirme Birimi şu üyelerden oluşur:1- Başkan; kurum müdürü veya müdür yardımcısı2- Gezerek özel eğitim görevi verilen öğretmen3- Psikolojik Danışman4- Aile5- Özel Eğitim gerektiren öğrenci6- Eğitim programını hazırlamakla görevlendirilen öğretmen7- Sınıf veya Branş öğretmeni8- İzleme, tanılama ve değerlendirme ekibinde görevli bir kişi BEP uygulamasında yeterli uzman personel bulunmadığı durumlarda BEP Geliştirme Birimi oluşturulmayabilir. Birimin oluşturulamadığı durumlarda sınıf veya branş öğretmeni; aile, idare ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi ile iletişime geçerek öğrencinin durumuna, ihtiyacına uygun BEP programını hazırlayıp uygular.BEP’İN ÖZELLİKLERİ:· BEP bir ekip işidir. Yönetmelikler BEP sürecinde önemli kararların alınmasında anne-baba ve uzmanlardan oluşacak bir ekibin olmasını gerekli görür.· BEP bir iletişim becerisidir. BEP’ in başarılı bir şekilde uygulanmasında iletişim becerilerinin önemi büyüktür. İletişimde açıklık, netlik, ve iyi iletim teknikleri çok önemlidir.· BEP karar verme sürecidir. BEP sürecinde çocuğun yaşamında anlamlı etkiler yapacak kararlar alınmaktadır. Karar verilirken, karar verilecek durumun yapısı çok önemlidir. Alınan kararlarda tanılama, değerlendirme, yerleştirme, öğretim planı ve program değerlendirme aşamaları mutlaka uygulanmalıdır.· BEP bir danışmanlık hizmetidir. Özel eğitime ihtiyaç duyan bireyler normal sınıflarda eğitim görmeye başladıklarından beri öğretmenler ve diğer öğrencilere; Psikolojik Danışmanlar ve diğer uzmanlara daha çok ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. BEP öğrencinin, öğretmenin ve ailenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanır. Öğrenci bir bütün olarak ele alınır. BEP öğrenciyi bilişsel, fiziksel, sosyal, duygusal tüm yönleriyle gelişimini bir bütün olarak ele alıp değerlendirmeye tabi tutar. BEP öğrencinin sadece bir alandaki gelişmişlik veya geri kalmışlık düzeyine bakılarak hazırlanmaz. Öğrencinin ilgi, yetenek, başarı, gösterdiği performans ve psiko-sosyal kültürel gelişmişlik düzeyleri göz önünde tutularak hazırlanıp uygulanır. BEP öğrenci, öğretmen, aile ve toplum amaçlıdır: Çünkü BEP her öğrencinin eğitim-öğretim hakkı olduğu ilkesinden yola çıkarak hem öğrenci hem öğretmen, hem aile ve hem de toplumun gelişimine katkıda bulunmak için hazırlanıp uygulanmaktadır.BEP’İN YARARLARI:· Çocuğun yapabilecekleri betimlenir.· Çocuğa uygun eğitim hizmetleri sunulur.· Çocuğun engelinden kaynaklanan farklı gereksinimleri belirlenir.· Çocuğun kendi öğrenmesi ile ilgili daha fazla sorumluluk almasına yardımcı olunur.· Çocuğun öğrenmesi izlenir.· Çocuğun ilerlemeleri kayda alınır.· Çocuğun ailesi ve diğer birim üyelerinin ilişkilerine katkıda bulunur.· Çocuğun bilgi, beceri ve eksiklerinin nasıl giderilebileceğine yol gösterir.· Çocuğun eğitiminde karşılaşılabilecek sorunlar ve çözümler, alınacak kararlar hakkında aile ve okul personeline eşit söz hakkı sağlar.· Çocuğun gelişiminin değerlendirilmesini sağlar.· Programın, materyalin ve başlangıç noktalarının etkinliğinin değerlendirilmesine yardımcı olur. ETKİLİ BEP İÇİN ÖNERİLER:· Çocuğa odaklanın!· Karar verme sürecini paylaşın!· Sorunlara çözüm üretmeyi hedefleyin!· Tüm üyeler için rahat, çekici ve kendilerini ifade edebilecekleri bir ortam hazırlayın!· Herkesin bakış açısına ve görüşüne değer verin!· Çocuğun geleceği ile ilgili iyimser ve olumlu yaklaşımlarda bulunun!· Bireyi ve aileyi sürece katın!· Kullanımı kolay bir format geliştirin!· BEP yazarken BEP’ in uygulanmasında görev alacakların mutlaka sürece katılmış olmalarına özen gösterin!· BEP yazımında açık ve anlaşılır bir dil, kısa ve öz ifadeler kullanın!· Yapılabilecekler konusunda gerçekçi olun!· Tüm toplantılarda kayıt tutun!· BEP’ in bir ekip işi olduğunu unutmayın!· Tüm formları saklayabileceğiniz ve bilgileri kaydedebileceğiniz bir BEP dosyası oluşturun!

Daha bir çok plan, açıklama ve uygulama örnekleri eklerde sunulmuştur.

BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim planı) ile ilgili aradığınız herşeyi burda mutlaka bulacaksınız.

Teşekkürler.

İşinize yaradı ise ne mutlu.