Konu: IĞdir Oba KÖyÜ Toplu Mezar Kazisi

Bölgede incelemelerde bulunan Arkeolog Prof. Dr. Cevat Başaran, şunları nakletmektedir:

"Iğdır'a bağlı Oba köyünde Ermenilerce katledilmiş Türklere ait bir toplu mezar olduğu ilk defa Prof. Dr. Enver Konukçu tarafından tespit edilmiş ve bu arşiv belgeleriyle de desteklenmiştir.

1 Mart 1986'da yerinde yapılan toplu mezar kazısında tarihi belgeleri doğrulayan bulgular edinilmiş ve olayın görgü tanıklarından Sakine Aksu'nun anlattıkları ile de "Tandır damı katliâmı" daha da açıklığa kavuşmuştur.

Yapılan kazıda 6 x 8 m. boyutlarındaki yapının kuzeye bakan kapısının iç bölümünde başlatılan ilk açmada, "Kapalı Demir Kilit" bulunmuş, daha sonra odanın orta kısmında yapılan ikinci açmada 1 m.'lik üst dolgu toprağın altında 90'a yakın insan iskeletine ulaşılmıştır. Bazı kafataslarının üzerinde delik, çatlak ve kırıkların olduğu görülmüştür. Odanın ortasındaki tandırın güneyinde bulunan taş altlık, yapının toprak damlı örtüsünü taşıyan tek ahşap direğe ait olmalıydı ve bu direğin yanık parçaları da elde edildi.

Bulgular görgü tanığı ifadesi ile birleştirilince; Ermeni çetecilerinin; "Tandır Damı Katliâmı"nda Oba köyünden zorla topladıkları silahsız sivil insanların birçoğuna işkence yaptığı, hepsini yüzü koyun yere yatırarak odaya kilitledikleri, üzerlerine ateş açtıkları ve daha sonra bacadan gazyağı dökerek tandır damını ateşe verdikleri, ahşap direğin yanmasıyla da toprak damın çöktüğü anlaşılmaktadır.
Yapılan kazı sırasında erimiş demir parçaları, yanık ahşap parçaları, cam kırıkları, mermi çekirdekleri ve bir parça kumaşla beraber iskeletler bulunmuştur. Damın duvar ve tabanındaki kalın yanık katmanı ve kül tabakası diğer belgelerin bu yangında yok olduğunu göstermektedir."

Buradaki fotoğraflar babam tarafından çekilmiştir ve kazı yapma önerisi babam tarafından Prof. Dr. Enver Konukçu'ya iletilmiştir. Yanlış hatırlamıyorsam 2 sene önce Iğdır Hakmehmet köyünde bir kazı daha yapıldı ve bir toplu mezar daha bulundu. Bu kazıdan önce Iğdır'da Soykırım Anıtı ve Müzesi yapıldı açılışı süleyman demirel tarafından yapılacağı için 2 kez ertelendi ve yine süleyman demirel tarafından yapılmadı. Kimden veya neyden çekindiğini ben anlayamadım. Eski Cumhurbaşkanımız bile bu konuya yeterli ilgiyi göstermemiş ve tepkisini ortaya koyamamıştı. Biz şu an yaptığımız iddalara mantıklı cevaplar vererek cürütme işini 5 sene önce yapsaydık şimdi bu işe nokta koymuş olurduk.